٩٨- اگر كسى مقدارى از اموال زكوى را براى نفقه عائله خود كنار بگذارد و به سفر برود، چنانچه به مقدار نصاب از آن اموال تا يكسال باقى بماند، زكات آن واجب نيست؛ مگر در تمام سال با اينكه در سفر است متمكن از تصرف در آن اموال باشد.

٩٩- هرگاه كسى مقدارى از اموال مختلف زكوى داشته باشد، چنانچه تمام آن اموال يا بعضى از آنها از نصاب كمتر باشند، نبايد مقدار كمتر از نصاب را از جنس ديگر تكميل كند، مثلًا اگر نوزده دينار- پول طلا- و صد و نود درهم- پول نقره- داشته باشد، نبايد كسرى نصاب دينار را با درهم يا كسرى نصاب درهم را با دينار جبران كند.[١]

گروه سوم- شرائط مختصّه وجوب زكات گندم و جو و خرما و كشمش:

١٠٠- شرائط خاصه وجوب زكات گندم و جو و خرما و كشمش عبارتند از:

اول: گندم و جو دانه‌هاى آنها بسته و محكم شوند، و دانه‌هاى انگور غوره شوند، و رنگ خرما سرخ يا زرد گردد، همچنانكه در فقره (٣) بيان شد.

دوم: هركدام از آنها به حدّ نصاب رسيده باشند.

١٠١- پرداخت زكات گندم و جو و خرما وقتى واجب مى‌شود كه وزن آنها بعد از خشك شدن به حدّ نصاب برسد، و همچنين پرداخت زكاتى كه به غوره تعلق گرفته است وقتى واجب مى‌شود كه پس از تبديل شدن به انگور، خشك شده و كشمش يا مويز گردد و وزن آن به حدّ نصاب برسد.

١٠٢- گندم و جو و خرما و كشمش داراى يك نصاب هستند، و نصاب آنها از ٢٨٨ من تبريز ٤٥ مثقال كمتر است، كه تقريباً معادل با ٨٣٦ كيلو و ٨٨٢ گرم مى‌باشد.[٢]

[١] - علاوه بر فقرات( ٩٨ و ٩٩)، حكم فقرات ذيل عموميّت دارد و در تمام اموال زكوى جارى است:

( ٥٩، ٦٦، ٦٨، ٦٩، ٧٣، ٧٤، ٧٥، ٧٦، ٧٧ و ٧٨).

[٢] - مرحوم آيت اللّه العظمى آقاى حاج سيّد محمد رضا گلپايگانى( أعلى اللّه مقامه الشريف) در جلد اول از

كتاب هداية العباد مسأله( ١٤٨٣) فرموده‌اند: نصاب غلّات اربعه پنج وَسَق است، كه هر وسق معادل با شصت صاع مى‌باشد كه مجموعاً سيصد صاع مى‌شود، و هر صاع معادل با نه رطل عراقى و شش رطل مدنى است، زيرا يك صاع چهار مدّ است و يك مدّ معادل با دو و يك چهارم-« ٤ ١ ٢»- رطل عراقى و يك و يك دوم-« ٢ ١١»- رطل مدنى است، پس نصاب غلّات اربعه دو هزار و هفتصد رطل عراقى و هزار و هشتصد رطل مدنى مى‌باشد، كه طبق إخبار اهل خبره تقريباً هشتصد و هشتاد و پنج كيلو گرم است، زيرا هر صاع تقريباً سه كيلو گرم مى‌باشد.