فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٢٣٥ - هشتم - ابن السبيل

باشد، مى‌تواند يا خمس و زكات را بدهد و يا كفّاره و نذر و قرض و ... را اداء نمايد.

٢٠٨- كسى كه خمس يا زكات بدهكار است و كفاره و نذر و ... هم بر او واجب شده و قرض هم دارد، اگر بميرد و مال او براى همه آنها كافى نباشد، چنانچه مالى كه خمس و زكات آن واجب شده است از بين نرفته باشد، بايد خمس يا زكات را بدهند و بقيّه مال او را به چيزهاى ديگرى كه بر او واجب است قسمت كنند؛ و اگر مالى كه خمس و زكات آن واجب شده است از بين رفته باشد، بايد مال او را به خمس و زكات و قرض و نذر و ... قسمت نمايند، مثلًا اگر چهل تومان خمس بر او واجب است و بيست تومان به كسى بدهكار است و همه مال او سى تومان است، بايد بيست تومان بابت خمس و ده تومان به دين او بدهند.

هفتم- فى سبيل اللّه:

٢٠٩- منظور از سبيل اللّه كارهاى خير است، از قبيل ساختن مسجد و مدرسه علوم دينيّه، تنظيف شهر، آسفالت راهها و توسعه آنها، ساختن و تعمير پلها و كاروانسراها، اصلاح ذات البين، كمك كردن به حجاج و زائرين و اكرام علماء و مشتغلين به تحصيل علم- البته در صورتى كه از مال خود متمكن از حج و زيارت و اشتغال به تحصيل علم نباشند- رفع شرّ و فتنه از بين مسلمين و ...، حتى اگر نجات مؤمن منحصر به پرداخت زكات به ظالمى باشد، جائز است براى رهايى مؤمن از دست او به آن ظالم زكات بدهند؛ بلكه بنابر اقوى مصرف اين سهم از زكات در هر كار خيرى كه بدون زكات نتوانند آن را انجام دهند جائز است، حتى اگر بتوانند بدون زكات نيز آن كار خير را انجام دهند و لكن بدون زكات اقدام به انجام آن نكنند، مى‌توانند از زكات سهم سبيل اللّه براى انجام آن استفاده نمايند.

هشتم- ابن السبيل:

ابن السبيل مسافرى است كه نفقه او تمام شده يا راحله او تلف شده باشد، و به اين‌