فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ١٨٤ - سوم - آزادى

واجب نمى‌باشد، و همچنين اگر در وقت تعلق زكات آنها شك كند كه بالغ شده است يا نه، يا زمان تعلق زكات آنها را بداند و شك كند كه پيش از آن بالغ شده است يا بعد از آن، يا زمان هيچكدام را نداند، در همه اين موارد زكات بر او واجب نيست.

دوم- عقل:

٧- اگر مالك اموال زكوى، در تمام سال- البته در مواردى كه سال معتبر است- يا در هنگام تعلق زكات عاقل نباشد زكات بر او واجب نيست.

٨- اگر شخص عاقل بعد از تعلق زكات به مالش ديوانه شود، بايد زكات را بپردازد؛ ولى اگر قبل از تعلق زكات ديوانه شود، زكات بر او واجب نيست، پس اگر صاحب گاو، گوسفند، شتر، طلا، نقره- كه در وجوب زكات آنها سال معتبر است- در تمام سال ديوانه باشد، و يا در مقدارى از سال ديوانه شود و در آخر سال عاقل گردد، هرچند ديوانگى او كم- مثلًا يك ساعت- باشد زكات بر او واجب نيست.

٩- اگر صاحب گاو، گوسفند، شتر، طلا، نقره- كه در زكات آنها سال معتبر است- در مقدارى از سال مست يا بيهوش شود، زكات از او ساقط نمى‌شود، و همچنين است اگر موقع واجب شدن زكات گندم و جو و خرما و كشمش مست يا بيهوش باشد.

١٠- كسى كه مجنون بوده و عاقل شده است، اگر شك كند كه برگشت عقلش پيش از زمان تعلق زكات به اموال زكوى او بوده است يا بعد از آن، چيزى بر او واجب نيست.

١١- عاقلى كه ديوانه شده است، اگر زمان تعلق زكات را بداند ولى زمان حدوث جنون را نداند كه مقدم بر آن بوده تا زكات واجب نباشد يا مؤخر بوده تا زكات واجب باشد، ظاهر آن است كه بايد زكات را بدهد؛ و هرگاه زمان حدوث جنون را بداند ولى زمان تعلق زكات را نداند كه مقدم بر آن بوده تا زكات واجب باشد يا مؤخر بوده تا زكات واجب نباشد، يا آنكه زمان هيچكدام را نداند، يا آنكه نداند اول عاقل بوده و بعد ديوانه شده يا عكس آن، در تمام اين صور زكات بر او واجب نيست.

سوم- آزادى:

١٢- زكات بر عبد و كنيز واجب نيست، هرچند مختار ما آن است كه عبد و كنيز