فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٢٢٣ - اول و دوم - فقير و مسكين

تحت تكفّل خود را از زكات نگيرند، و اگر مقدارى پول يا جنس دارند، فقط به اندازه كسرى مخارج ساليانه خود و افراد تحت تكفّل خود زكات بگيرند.

١٦٧- كسى كه مخارج ساليانه خود و افراد تحت تكفّلش را دارد، اگر مقدارى از آن را مصرف نمايد و بعد شك كند كه باقيمانده آن به اندازه مخارج يكسالشان هست يا نه، نمى‌تواند زكات بگيرد؛ ولى اگر بداند كه به اندازه مخارج يكسالشان نيست، مى‌تواند زكات بگيرد؛ و لازم نيست صبر كند تا آن مقدار تمام شود، پس هر وقت معلوم شود كه مقدار كفايت يكسال را ندارد، جائز است مقدارى را كه كم دارد از زكات بگيرد.

١٦٨- كسى كه مخارج سال خود و افراد تحت تكفّلش را ندارد، اگر خانه ملكى دارد و در آن زندگى مى‌كند يا وسيله سوارى و يا اثاثيّه منزل و يا لباس تابستانى و زمستانى و يا چيزهاى ديگرى دارد كه به آنها نيازمند است، چنانچه بدون اينها نتواند مانند افراد هم شأن خود زندگى كند- اگرچه براى حفظ آبرويش باشد- مى‌تواند زكات بگيرد؛ و لازم نيست براى رفع نيازش خانه و يا وسيله سوارى و ديگر لوازم ضرورى و در حدّ شؤون خود را بفروشد و ارزان‌تَرَش را بخرد، و نيز فقيرى كه اين چيزها را ندارد، اگر به آنها محتاج شود مى‌تواند از زكات خريدارى نمايد.

١٦٩- فقيرى كه ياد گرفتن صنعت برايش دشوار نيست، بايد صنعت ياد بگيرد و با گرفتن زكات زندگى نكند؛ ولى تا وقتى مشغول ياد گرفتن است مى‌تواند زكات بگيرد؛ و چنانچه قدرت بر كار و كسب و ياد گيرى صنعتى دارد كه با شأن و موقعيت اجتماعى او مناسب نيست، و يا به خاطر پيرى يا بيمارى و ضعف كار كردن براى او دشوار است، مى‌تواند كار نكند و از زكات استفاده نمايد.

١٧٠- كسى كه مى‌گويد من فقيرم، اگر معلوم باشد كه راست مى‌گويد، پرداخت زكات به او اشكال ندارد؛ و اگر معلوم باشد كه دروغ مى‌گويد، پرداخت زكات به او جائز نيست؛ و اگر معلوم نباشد كه راست مى‌گويد يا دروغ، در اين صورت چنانچه قبلًا فقير بوده، پرداخت زكات به او اشكال ندارد؛ و اگر معلوم نباشد كه قبلًا فقير بوده است‌