فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٢٨٦ - گروه اول - هبه، هديه، جائزه، ارث و مهريه

است، اگر تا آخر سال آن را به مصرف مؤنه و مخارج زندگى نرساند و آن مبلغ براى او باقى بماند، بايد خمس آن را بپردازد.

دوم- ملحقات كسب و تجارت:

٣٥- ملحقات كسب و تجارت ده چيز مى‌باشند، كه به چهار گروه تقسيم مى‌شوند، و عبارتند از: ١- هبه (بخشش)، هديه، جائزه، ارث و مهريّه، ٢- مطالبات و پس اندازها، ٣- سرمايه و ترقّى قيمت، ٤- جبران سرمايه.

گروه اول- هبه، هديه، جائزه، ارث و مهريّه:

٣٦- اگر كسى به سبب هبه يا هديه يا جائزه مالى بدست آورد، چنانچه آن مال بيش از شأن او باشد، واجب است خمس آن را بپردازد؛ اما اگر بيش از شأن او نباشد، واجب نيست خمس آن را پرداخت نمايد؛ هرچند احتياط مستحب آن است كه اگر از مخارج سالش زياد بيايد خمس آن را بدهد.

٣٧- ارثى كه به انسان مى‌رسد خمس به آن تعلق نمى‌گيرد؛ مگر در چهار صورت:

الف- هرگاه ميّت از خويشاندانى باشد كه وارث نمى‌دانست چنين خويشاوندى دارد.

ب- هرگاه وارث مى‌دانست چنين خويشاونداى دارد ولى يقين يا گمان داشت كه از او ارث نمى‌برد.

كه در اين دو صورت ارثى كه به او رسيده است من حيث لايحتسب مى‌باشد، و چنانچه از مخارج ساليانه‌اش زياد بيايد بايد خمس آن را بپردازد.

ج- هرگاه وارث بداند به مال مورد ارث خمس تعلق گرفته و موَرّث خمس آن را پرداخت نكرده است.

د- هرگاه در خود آن مال خمس نباشد ولى وارث بداند كه مورّث خمس بدهكار مى‌باشد.

كه در اين دو صورت خمس به عين مال تعلق گرفته است، و وارث بايد بدون كسر