فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ١٢٨ - دسته پنجم - فدية
و چنانچه انجام هر سه كفاره برايش ممكن نباشد، بايد هر كدام از آنها را كه برايش امكان دارد انجام دهد.
٤٠- اگر روزهدار دروغى به خدا يا يكى از پيغمبران يا جانشينان آنان عليهم السلام نسبت دهد، اگرچه روزه خود را با چيز حرام باطل كرده است ولى فقط بايد قضاء آن روزه را بگيرد و كفاره بر او واجب نيست.
دسته پنجم- فدية:
فديه در لغت يعنى پرداخت چيزى براى رهايى خود يا ديگرى، و در اصطلاح شرع به كفارات معينهاى گفته مىشود كه به عنوان عقوبت و تكفير گناه نمىباشند، بلكه به عنوان عوض از عملى هستند كه مكلف آن را انجام نداده است.
٤١- پرداخت فديه وظيفه چند گروه از مكلفين است:
اول: مرد پير و زن پير، كه اگر به واسطه پيرى روزه گرفتن براى آنها مشقت و حرج داشته باشد، روزه بر آنها واجب نيست، ولى بايد براى هر روز يك مُدّ- هفتصد و پنجاه گرم- طعام به عنوان فديه به فقير بدهند.
دوم: مكلفى كه مبتلاء به درد عطش است، يعنى مرضى دارد كه زياد تشنه مىشود، كه اگر تحمل تشنگى براى او مشقت و حرج دارد، روزه بر او واجب نيست، ولى بايد براى هر روز يك مُد- هفتصد و پنجاه گرم- طعام به عنوان فديه به فقير بدهد.
سوم: زنى كه زايمان او نزديك است، كه اگر روزه براى خود او ضرر دارد، روزه بر او واجب نيست، و احتياط مستحب آن است كه براى هر روز يك مُدّ- هفتصد و پنجاه گرم- طعام به عنوان فديه به فقير بدهد؛ و اگر روزه براى خود او ضرر ندارد بلكه براى حمل او ضرر دارد، واجب نيست روزه بگيرد، ولى بايد براى هر روز يك مُدّ- هفتصد و پنجاه گرم- طعام به عنوان فديه به فقير بدهد.
چهارم: زنى كه بچه شير مىدهد و شير او كم است- چه مادر باشد و چه دايه، چه با اجرت شير بدهد و چه بدون اجرت- اگر روزه براى خود او ضرر دارد، واجب نيست