فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٢٨٤ - اول - منفعت كسب و تجارت كه زائد بر مؤنه سال باشد

است به حجّ برود، لازم نيست خمس سود آن سال را بدهد؛ اما اگر امكان رفتن به حجّ براى او نباشد يا از روى عصيان عمداً به حجّ نرود، بايد خمس سود سال آخر را نيز بدهد.

٢٢- مخارج حجّ مستحبى و زيارات از مؤنه سال مى‌باشند، و ظاهر آن است كه مَدار وقت شروع سفر مى‌باشد، پس اگر ابتداء سفر در سالى است كه سود برده است، تمام مخارج آن سفر در رفت و برگشت از مؤنه آن سال محسوب مى‌شوند، اگرچه در اثناء سفر سال خمسى او تمام شود، بنابر اين اخراج خمس مخارجى كه از سال آينده بابت رفت و آمد اين سفر هزينه مى‌شوند لازم نيست.

٢٣- مالى كه انسان خرج سفر حجّ و زيارتهاى ديگر مى‌كند، اگر مانند وسيله سوارى باشد كه از منفعت آن استفاده مى‌شود ولى عين آن باقى مى‌ماند، از مخارج سالى حساب مى‌شود كه در آن سال شروع به مسافرت كرده است، اگرچه سفر او تا مقدارى از سال بعد طول بكشد؛ ولى اگر مثل خوراكيها باشد كه با استفاده از آن عين آن از بين مى‌رود، مقدارى از آن كه در پايان سفر باقى مى‌ماند، از مخارج سالى كه شروع به مسافرت كرده است حساب نمى‌شود و بايد همانند سائر پس اندازها خمس آن را پرداخت نمايد.

٢٤- اگر كسى براى حجّ ناچار باشد از چند سال قبل ثبت نام كند و هزينه آن را بدهد، چنانچه خمس پولى را كه واريز مى‌كند نپرداخته باشد، بنابر احتياط بايد در آخر سالى كه ثبت نام نموده است خمس پولى را كه واريز كرده است بپردازد.

٢٥- اگر كسى در يك سال منفعتى بدست نياورد، نمى‌تواند مخارج آن سال را از منفعتى كه در سال بعد بدست مى‌آورد كسر نمايد.

٢٦- اگر غير از سرمايه‌اى كه وسيله امرار معاش شخص است چيز ديگرى از اموال او از بين برود، نمى‌تواند از منفعتى كه بدستش مى‌آيد آن چيز را تهيه كند؛ مگر اينكه در همان سال به آن چيز احتياج داشته باشد، كه در اين صورت مى‌تواند در بين سال آن را از منافع كسب تهيه نمايد.

٢٧- اگر كسى در كسب و كار يا تجارت ضرر كند، ولى مقدارى از آذوقه‌اى كه براى‌