فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٢٨٢ - اول - منفعت كسب و تجارت كه زائد بر مؤنه سال باشد
دختر را تهيه مىكنند- بطورى كه تهيه نكردن آن عيب باشد- چنانچه در بين سال از سود بدست آمده همان سال جهيزيه را فراهم نمايد، خمس آن واجب نمىباشد؛ اما اگر منافع را پس انداز كند و در سالهاى بعد با آن جهيزيه تهيه نمايد، بايد خمس آن را بدهد.
١٤- اگر كسى براى خريد مسكن مورد نياز خود ناچار باشد درآمد چند سال را جمع كند تا بتواند مسكن خريدارى نمايد، بنابر احتياط واجب بايد خمس آنچه را كه از سالهاى قبل از خريد مسكن پس انداز نموده است پرداخت نمايد؛ ولى آنچه را كه از درآمد همان سال خريد مسكن خرج نموده است خمس ندارد؛ و اگر از درآمد يك سال زمين براى خانه بخرد و با در آمد سال بعد مقدارى از آن را بسازد و همينطور به تدريج ساختمان خانه را تمام كند، واجب نيست خمس آن را بدهد، و همچنين است اگر خانه را نسيه بخرد، و به مرور زمان قيمت آن را از درآمد ساليانه بپردازد.
١٥- ماشينى كه انسان براى مسافرتهاى شخصى خود و خانوادهاش يا براى رفتن به زيارت مىخرد، اگر خارج از شأن متعارف او نباشد جزء مخارج همان سال به حساب مىآيد و خمس ندارد، هرچند براى سالهاى بعد باقى بماند؛ و اما اگر براى خريد آن ناچار باشد درآمد چند سال را جمع كند، بنابر احتياط واجب بايد خمس آنچه را كه از سالهاى قبل از سال خريد آن پس انداز نموده است پرداخت نمايد.
١٦- اگر تجمّلات و تشريفات منزل و زندگى و رفت و آمد و مهمانيهاى خود شخص و خانواده او از حدّ متعارف و از شأن او بيشتر نباشد خمس ندارد؛ ولى اگر از حدّ متعارف و از شأن او بيشتر باشد، بايد خمس زائد بر متعارف را بپردازد؛ و شأن افراد به حسب زمانها و شهرها و اوضاع معيشت عمومى مردم متفاوت مىباشد.[١]
[١] - شأن كاذبى كه بعضى از مردم براى خود مدعّى مىشوند اعتبار ندارد، مثلًا كسى كه در حدّ معمول و متعارف اجتماع است، شأن او نيز مانند شأن امثال او از افراد متعارف جامعه مىباشد، بنابر اين اگر همين شخص از لحاظ زمان و مكان و معيشت چندين درجه ارتقاء در شأن براى خود قائل شود، و آن را اساس
قرار داده و بر طبق آن اساس مثلًا خانه و ماشين و ... در حدّ شأنى كه براى خود قائل است تهيّه كند، بايد خمس آنها را بدهد، زيرا شأنى كه اين شخص براى خود قائل است مطابق با حقيقت حال او نمىباشد.