فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٢٨١ - اول - منفعت كسب و تجارت كه زائد بر مؤنه سال باشد

سالهاى بعد آن دين را اداء نمايد؛ اما اگر در سال حصول سود متمكن از اداء آن دين باشد ولى آن را اداء نكند تا سال بگذرد، يا اينكه براى زياد شدن مال و ثروت يا خريد ملكى كه به آن احتياج ندارد قرض كرده باشد، در اين سه صورت دين از مؤنه نمى‌شود، و بايد اول خمس سود بدست آمده را پرداخت كند و سپس از باقيمانده آن سود، دين خود را اداء نمايد؛ ولى اگر مالى را كه قرض كرده است يا چيزى را كه با قرض خريده است از بين برود و ناچار شود قرض خود را اداء كند، در اين صورت مى‌تواند از سود بدست آمده قرض خود را اداء نمايد.

١٠- هرگاه انسان از سود سال چيزهايى به عنوان مؤنه خريدارى كند كه عين آنها مصرف مى‌شود، مثل گندم و جو و ذغال و ...، خمس آنچه بعد از انقضاء سال از آنها باقى مى‌ماند واجب است، و چنانچه بخواهد قيمت آن را بدهد، در صورتى كه قيمتش تغيير كرده باشد، بايد قيمت آخر سال را حساب كند؛ و اما اگر اموالى را كه خريده است از چيزهايى باشند كه عين آنها بعد از استفاده باقى مى‌ماند، مثل ظرف و فرش و لباس و غلام و اسب و كتاب و ...، بنابر اقوى بعد از انقضاء سال پرداخت خمس آنها واجب نيست؛ بلى، اگر از آنها بى‌نياز شده باشد، احوط راجح آن است كه خمس آنها را بدهد.

١١- خمس به زيور آلات زنان تعلق نمى‌گيرد؛ ولى اگر به حسب شأن و حال زن، زمان استفاده زينتى او از آن زيور آلات گذشته باشد- مثلًا پير شده باشد و استفاده زينتى از زيور آلاتى كه در جوانى مى‌پوشيد در شأن او نباشد- احوط راجح آن است كه خمس آنها را پرداخت نمايد.

١٢- مخارجى را كه انسان براى بدست آوردن سود صرف مى‌كند- مانند كرايه حمل و نقل، حقّ دلالى، استهلاك ماشين آلات و ...- جزء مؤنه مى‌باشند، و جائز است آنها را از سود سال كسر نمايد.

١٣- هرگاه انسان نتواند يكجا جهيزيه دختر را تهيه كند و مجبور باشد كه هر سال مقدارى از آن را تهيه نمايد، يا در شهرى باشد كه معمولًا هر سال مقدارى از جهيزيه‌