در پرتو وحى - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٥٣ - اقسام هدايت

و ثواب و عقاب براى توست (و به وسيله تو ثواب و عقاب مى‌دهم)[١].

اما با اين همه فضل وكمالى كه عقل دارد، باز توان درك برخى چيزها را ندارد، لذا خداوند متعال شريعت را با زعامت پيامبران به كمك بشر فرستاد تا بتواند به صورت صحيح سره را از ناسره تشخيص بدهد و او را در تاريكى شب، بيم موج و گرداب حائل راهنمايى كند.

از ديدگاه علامه طباطبايى هدايت دو نوع است:

«يكى ارائه طريق و ديگرى رساندن به مطلوب؛ در ارائه طريق راه را نشان مى‌دهند و براى همه مشخص مى‌شود راه كدام است، اما اگر در ضمن ارائه طريق دست طرف را نيز گرفتند و به مقصد رساند، اين همان ايصال به مطلوب است. البته برخى گفته‌اند اگر (هدايت) متعدى به دو مفعول بلاواسطه بود به معناى ايصال الى المطلوب است مانند: وَقَالَ الَّذِي آمَنَ يا قَوْمِ اتَّبِعُونِ أَهْدِكُمْ سَبِيلَ الرَّشَادِ[٢]؛ مومن آل فرعون گفت: اى قوم از من تبعيت كنيد تا شما را به راه رشد و تعالى هدايت كنم».

اما اگر فعل هدايت با (الى) متعدى باشد به معنى ارائه طريق است‌ وَهَدَاهُ إِلَى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيمٍ‌[٣]؛ و خداوند حضرت ابراهيم را به راه راست هدايت فرمود و راه را براى او باز كرد.[٤]

[١]. كلينى، كافى، ج ١، ص ١٠.

[٢]. سوره غافر، آيه ٣٨.

[٣]. سوره نحل، آيه ١٢١.

[٤]. طباطبايى، الميزان، ج ١، ص ٣٤.