در پرتو وحى - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٤١٤ - زمان نزول

ينفَخُ فِي الصُّوَرِ[١] و وَنُفِخَ فِي الصُّورِ[٢] تعبير شده است. اين شروع به انذار است بلكه مصداق انذار و نفس انذار است، بيم دادن از روز رستاخيز، از روز برانگيخته شدن از قبر و از مشكلات آن روز كه روز مشكلى است و براى كافران قابل تحمل نيست.

در اين جا مى‌توان بحثى را مطرح ساخت كه دميدن در «ناقور» يا نفخ در صور كه در قرآن در اين موارد آمده است به عنوان يك خبر غيبى از يك واقعيت عينى آمده يا به عنوان تمثيل ذكر شده است؟ به اين معنى كه آيا در روز رستاخيز و برخاستن مرده‌ها از قبرها در صور يا ناقور دميده مى‌شود سپس ارواح به اجساد برمى‌گردند و مردگان زنده مى‌شوند و از قبر به سوى صحراى محشر رو مى‌آورند؟ و اگر چنين است، آن وسيله كه ما آن را به تعبير قرآن ناقوريا صور مى‌ناميم، آيا ماده و عنصرى از مواد و عناصر اين جهان است؟ يا وجودى است حقيقى و عينى هر چند مادى و عنصرى نيست، بلكه وجودى است برزخى يا مجرد؟ مانند ساير موجودات برزخى و مجرد يا از باب تشبيه و تمثيل گفته شده است، يعنى روز رستاخيز و برانگيختن مردگان از جايگاهشان و آمدنشان به پاى حساب، به ميدان جنگ تشبيه شده كه شيپور بيدار باش يا آماده باش زده مى‌شود و همه در وقت معين و لحظه معين آماده مى‌شوند، مانند تعبيرى كه در فارسى گفته مى‌شود كه زنگ خطر به صدا درآمده است يا به عنوان مثال گفته مى‌شود: «از

[١]. سوره‌هاى: انعام، آيه ٧٣؛ نمل، آيه ٨٧؛ نباء، آيه ١٨.

[٢]. سوره‌هاى: كهف، آيه ٩٩؛ مؤمنون، آيه ١٠١؛ يس، آيه ٥١؛ زمر، آيه ٦٨؛ ق، آيه ٢٠.