در پرتو وحى - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٢٩٦ - بيان چيست؟

آيه پنج‌

الشَّمْسُ وَالْقَمَرُ بِحُسْبَانٍ‌

آفتاب و ماه با محاسبه و تقدير و با تدبير در مدار خودشان جريان پيدا مى‌كنند. حسبان مصدر است، به معناى محاسبه. خداوند در جاى ديگر فرموده است: لَا الشَّمْسُ ينبَغِي لَهَا أَن تُدْرِكَ الْقَمَرَ وَلَا اللَّيلُ سَابِقُ النَّهَارِ وَكُلٌّ فِي فَلَكٍ يسْبَحُونَ‌[١]؛ نه خورشيد را سزد كه به ماه رسد، و نه شب پيشگيرنده بر روز است، و هر كدام در مدارى شناورند. كل حركات خورشيد و ماه روى حساب و كتاب است؛ اما آيا ما اين محاسبه و حساب و كتاب را ميفهميم يا خير؟

يكى از مهمترين فوايد خورشيد و ماه، پيدايش ماه‌ها و فصول است. زمانمندى براى زمين و زمينيان بسيار مهم است. تمام آثار و بركات و نعمتها در اين چرخه زمانى بهوجود مى‌آيد. خود تقويم و محاسبه زمان و ساعات عمر، يكى از نعمت‌هاى بزرگ الهى است كه به وسيله خورشيد و ماه امكانپذير ميشود. اگر خورشيد و ماه نبود، هفته و ماه و سال و تاريخ هم نبود. حرارتى كه از خورشيد به موجودات زمانى ميرسد بسيار حياتى است. اگر خورشيد نباشد هيچ موجود زنده‌اى نميتواند روى زمين دوام بياورد. حركت خورشيد و ماه بسيار دقيق و بر اساس محاسبه است. اگر مدار خورشيد كمى به زمين نزديكتر يا از آن دورتر بود، ديگر زندگى امكان نداشت. اگر

[١]. سوره يس، آيه ٤٠.