در پرتو وحى - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ١٩٤ - تجسم خوردن مال يتيم

از روى ستم و تعدّى مى‌خورند، نه در ازاى خدمتى كه انجام مى‌دهند. چون يتيم مدافع ندارد، در آن مال تصرف كرده و آن را مى‌خورند.

آيه به جاى اين كه بفرمايد در قيامت اينها دچار عذاب مى‌شوند، مى‌فرمايد در همين دنيا آتش مى‌خورند. آيه شريفه را به دو گونه مى‌توان تفسير كرد:

الف) اين غذايى كه از مال يتيم فراهم شده در قيامت تبديل به آتش خواهد شد، به همين خاطر تعبير شده است كه آنها آتش مى‌خورند؛

ب) همين غذايى كه از مال يتيم به شكل حرام فراهم شده، صورت واقعى آن آتش است و در همين دنيا كسانى كه مال يتيم را مى‌خورند، ظاهراً در حال خوردن غذا هستند، ولى در واقع در حال خوردن آتش هستند. ظاهراً روايت هم در اين زمينه وجود دارد كه موجودات اين عالم داراى دو صورت و وجهه ظاهر و باطن هستند، به تعبير ديگر يك صورت مادى و يك صورت برزخى دارند كه هر دو صورت را بالفعل در دنيا دارا هستند، ولى آنچه ما در اين دنيا مشاهده مى‌كنيم، همان صورت مادى اشياء است، نه صورت برزخى و واقعى آن- و اين‌گونه نيست كه اين صورت در آخرت شكل بگيرد، بلكه در همين دنيا شكل مى‌گيرد.

اگر چشم برزخى انسان باز شود همه اشياء و افراد را به شكل واقعى خود خواهد ديد، همان‌گونه كه در قيامت همه ما به شكل واقعى خود محشور خواهيم شد. درست است كه در روايت آمده است كه انسان‌ها در قيامت به شكل دنيايى خود هستند به گونه‌اى كه اگر او را ببينند مى‌گويند: «هذا هو»: اين همان است اما در واقع شكل‌