در پرتو وحى - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٤٥٨ - هدف هاى اين سوره

آخرت و كيفرهاى اخروى است يا دنيوى؟

برخى را گمان بر اين است كه مربوط به آخرت است به قرينه كلمه «زبانية» كه ملائكه موكل به عذاب جهنم هستند؛ ولى بايد گفت كه آيات از اين لحاظ ساكتند، چرا كه «زبانية» به معناى مأمور عذاب است خواه در دنيا يا آخرت، بلكه كلمه «لَئِنْ لَمْ ينْتَهِ» مى‌تواند قرينه باشد كه منظور عذاب و كيفر دنيوى است، زيرا در آخرت حساب مثقال ذره است، باز ايستادن و نايستادن در آن جهان فرقى ندارد، مگر اين كه معنى «لم ينته»، «لَمْ يتُبْ» باشد كه اين معناى اخير بعيد است.

ولى در كيفر دنيوى اين محاسبه هست كه تا حدى فرصت و مهلت داده مى‌شود و وقتى كه طغيان به حد نصاب رسيد عذاب نازل مى‌گردد، به دليل آيه مباركه: وَإِذَا أَرَدْنَا أَن نُّهْلِكَ قَرْية أَمَرْنَا مُتْرَفِيهَا فَفَسَقُواْ فِيهَا فَحَقَّ عَلَيهَا الْقَوْلُ فَدَمَّرْنَاهَا تَدْمِيرًا.[١]

اين خود بحث مهمى است كه إن شاءالله در جاى خود خواهد آمد و بنابر شعر مشهور: