در پرتو وحى - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٢٣٤ - توبه و شرايط آن

و در اين زمان ديگر اميد نجات براى او نيست و ديگر توفيق توبه پيدا نمى‌كند. از برخى روايات هم اين مساله را مى‌توان بدست آورد.[١]

بحث ديگر در اينجا اين است كه آيا مقوله توبه موجب بدآموزى براى افراد نمى‌شود تا آنان را تحريك به انجام گناه نمايد به اميد آن كه پس از آن توبه كنند؟ در پاسخ مى‌گوييم: كسى كه گناه كند به اميد اين كه پس از آن توبه كند، توبه‌اش توبه واقعى به شمار نمى‌آيد. چرا كه توبه در دين ما يك نوع بازى- نظير آنچه در كليساها در برابر كشيش اعتراف مى‌كنند- نيست كه هر كس هر آنچه خواست انجام دهد و بعد با چند جمله اعتراف انتظار محو و بخشش آنها را داشته باشد. همان‌گونه كه قبلًا اشاره شد، توبه يك انقلاب روحى و تغيير درونى در انسان است و هيچ‌گاه موجب تحريك افراد به انجام گناه نمى‌شود.

مهلت توبه‌

آيه هجده‌

وَلَيسَتِ التَّوْبَة لِلَّذِينَ يعْمَلُونَ السَّيئَاتِ حَتَّى إِذَا حَضَرَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قَالَ إِنِّي تُبْتُ الآنَ وَلَا الَّذِينَ يمُوتُونَ وَهُمْ كُفَّارٌ أُوْلَئِكَ أَعْتَدْنَا لَهُمْ عَذَابًا أَلِيمًا؛ و توبه كسانى كه گناه مى‌كنند، تا وقتى كه مرگ يكى از ايشان در رسد، مى‌گويد: اكنون‌

[١]. كلينى، اصول كافى، ج ١، باب هداية انها من الله عزوجل، ح ٢؛ همان، ج ٢، باب فى ترك دعاء الناس، ح ٦.