در پرتو وحى - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ٢١٢ - وصيت و دين مقدم بر ارث

نباشد، بر اساس (للذّكر مثل حظّ الانثيين) ارث را ميان خود تقسيم مى‌كنند و اگر برادر و خواهر پدرى باشد، با وجود برادر و خواهر پدر و مادرى چيزى ارث نمى‌برد؛ اما در صورت نبودن آنها، باز بر اساس اين كه مذكر دو برابر مؤنث ارث مى‌برد، ارث را تقسيم مى‌كنند و چنانچه برادر و خواهر مادرى باشد، اگر يك نفر باشد يك ششم، و اگر بيش از يك نفر باشند يك سوم را ارث مى‌برند كه بايد بهطور مساوى بين خودشان تقسيم كنند.

طبقه سوم از وارثان عبارتند از: عمو، عمه، دايى، خاله و اولاد آنان، كه در قرآن كريم ظاهراً به اين طبقه تصريح نشده است.

اما زن و شوهر با هر سه طبقه و حتى با اقسام ولاء نيز ارث مى‌برند كه چگونگى آن را توضيح داديم.

وصيت و دَين مقدم بر ارث‌

در آيات پيشين تأكيد شده است كه در تقسيم اموال ميت، ابتدا بايد به وصيت عمل كنند، سپس ديون او را بپردازند و پس از آن ارث را تقسيم نمايند. بنابراين وصيت و دين مقدم بر ارث است. وصيت هم در تمام دارايى نافذ نيست، بلكه تنها در ثلث مال نافذ است.[١] در اين مسأله اهل سنت نيز با ما هم عقيده‌اند. عامه از سعد بن ابى وقاص نقل كرده‌اند كه از پيامبر اكرم (ص) درباره اين كه چه مقدار از اموالش را مى‌تواند وصيت كند، سؤال كرد. پيامبر (ص) فرمودند يك سوم را.

[١]. صدوق، الهداية، ص ٣٢٠.