در پرتو وحى - موسوى اردبيلى، سيد عبدالكريم - الصفحة ١٤٠ - رابطه تقوا و خلقت انسان

تفاسير «جعل» را به معناى «خلق» گرفته‌اند و گفته‌اند «جعل منها زوجها» يعنى از آن نفس [آدم‌] جفتش را آفريد. در حالى كه اين معنا صحيح بهنظر نمى‌رسد، زيرا «خلق» يعنى آفريد، ولى «جعل» يعنى قرار داد. از سوى ديگر تعبير به «جعل» فقط درباره حضرت آدم و حوّا ذكر نشده است، بلكه در برخى آيات در مورد ما نيز آمده است. خداوند در آيه‌اى فرموده است: خَلَقَ لَكُم مِّنْ أَنفُسِكُمْ أَزْوَاجًا[١]؛ از شما جفت‌هايتان را آفريد. و در آيات ١١ سوره شورى و ٧٢ سوره نحل فرموده: جَعَلَ لَكُم مِّنْ أَنفُسِكُمْ أَزْوَاجًا؛ براى شما از خودتان جفت‌هايى را قرار داد.

اين آيات را چگونه معنا مى‌كنيد؟ معانى اول و دوم كه مفسرين گفته‌اند با اين تعبيرات هماهنگ نيست. ظاهراً همان معنايى كه ابن عاشور رد كرده است در اينجا مناسب به نظر مى‌رسد. در حقيقت آيات بيانگر اين واقعيت هستند كه زنان نيز از جنس مردان و همنوع آنان مى‌باشند؛ بنابراين مردان حق ستم و تعدّى به حقوق آنان را ندارند و نمى‌توانند براى خود برترى جنسى قائل شوند.

در ادامه آيه مورد بحث مى‌خوانيم:

وَبَثَّ مِنْهُمَا رِجَالًا كَثِيرًا وَنِسَاء وَاتَّقُواْ اللّهَ الَّذِي تَسَاءلُونَ بِهِ وَالأَرْحَامَ؛ از آدم و حوّا مردان و زنان بسيارى را بر روى زمين منتشر كرد. يعنى نسل همه انسان‌ها به آدم و حوّا مى‌رسد.

[١]. سوره روم، آيه ٢١.