یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٨ - شفاعت

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٦، ص: ٥٨

اقدس الهی ابا دارد از اینکه دانی در مرتبه او قرار گیرد.

صحبت اینکه چرا لازم است اینچنین باشد یا نباشد به مفهوم کلامی قضیه یعنی حسن و قبح و وجوب و تکلیف نیست، صحبت ضرورت و امتناع خلاف است. هیچ فیضی بلاواسطه به مخلوقات دانی نمیرسد.

شفاعت باطل و شفاعت صحیح:

تقسیم دیگر [١] شفاعت این است که شفاعت منقسم میشود به باطل و صحیح. شفاعت باطل درباره خدا عبارت است از اعمال نفوذ و به وسیله پارتی، که معمولًا در دنیا در زمینههای ضعف قانون و وجود متنفّذین مخصوصاً ملوک الطوایف صورت میگیرد. متنفذین از خود حساب و هدف و کارها و مطلوبهایی دارند، و قانون حساب و هدف و مطلوبهای دیگر. شخص خاص، خود را مردد میبیند میان رعایت قانون و جلب رضایت و هدف مقنن و قانون و میان جلب رضایت و تأمین هدف پارتی متنفذ. به جای اینکه وظیفه خود را در اداره مثلًا انجام دهد، دنبال کارهای شخصی متنفذ میرود یا با شعر و مدیحه سرایی و تملق نظر پارتی را جلب میکند. پارتی قادر است علی رغم میل و رضای اصلی قانون و مقنن، موافقت او را جلب کند [٢].

پول و پارتی (دو «پ») یا شفاعت و عدل:

هر جا که قانون ضعیف است پول و پارتی قوی است (دو «پ»).

پارتی و پول همانهاست که در قرآن به عنوان شفاعت و عدل یاد شده است: یوماً لاتجزی نفس عن نفس شیئاً و لایقبل منها شفاعة و لایؤخذ منها عدل.

حامیان پرزور:

همچنان که در زمینه مقررات ضعیف، حامیان پرزور که حامیان قانون از آنها چشم میزنند نیز احیاناً وجود پیدا میکنند.

خداوند این را با جمله و لا هم ینصرون نفی کرده است.

فرق شفاعت حق و شفاعت باطل در این است که یکی از بالا و دیگری از پایین شروع میشود:

فرق اساسی شفاعت حق و باطل در این است که شفاعت حق جریانی است که از خدا شروع میشود و به شفیع میرسد و از شفیع به مذنب. خداوند علت است و شفیع هم علت است و هم معلول، هم