یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٨١ - شک و یقین

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٦، ص: ٨١

نیست، مثل اینکه اگر ما بخواهیم برای یک بچه دبستانی یا دبیرستانی مسئله زمان را مطرح کنیم البته به او خواهیم گفت که زمان آن چیزی است که میگذرد، فوراً در ذهن او یک موجودی نظیر آدم مجسم میشود که تند تند راه میرود و عبور میکند. در موضوع خدا و روح، علت شک و انکار و الحاد این است که شاک یا منکر چیز دیگری را به این نام برای خود طرح کرده است. او خدا را در لابراتوار و روح را زیر چاقوی تشریح میخواهد پیدا کند [١]!!! از اینجا معلوم میشود که چرا با اینکه توحید یک مسئله سادهای است و از نظر قرآن قابل شک نیست (أ فی اللَّه شک فاطر السموات و الارض) گروه معتنابهی از دانشمندان جهان یا در حال انکار و الحادند و یا در حال تردید. اگر کسی در کلمات آنها جستجو کند میفهمد که آنها واقعاً منکر خدا نیستند، منکر چیزی هستند که خودشان در ذهن خودْ خدا فرض کردهاند. ما هنوز یک نفر منکر خدا پیدا نکردهایم، همه منکرین خدا منکر مفروض ذهن خود هستند که هیچ گونه صفات خدایی ندارد. قرآن که میگوید در خدا نمیتوان شک کرد، یعنی از نظر دلیل نه از نظر موضوع. علت دیگر شک و شبههها مواجه شدن به اصطلاح با دلایل مخالف است. البته در باب توحید دلیل مخالف بر اثبات صانع یا توحید یا احدیت یا علم و قدرت حق نداریم. آنچه به صورت دلیل مخالف داریم شبهاتی است در موضوع حکمت بالغه و نظام احسن [٢]. در این زمینه به صورت شعر و نثر، به صورت موافق و مخالف، زیاد سخن گفته شده است.

در خود قرآن میفرماید: ربنا الذی اعطی کل شیء خلقه ثم هدی [٣]. و الذی قدّر فهدی. الذی خلق سبع سموات طباقاً ما تری فی خلق الرحمن من تفاوت فارجع البصر هل تری من فطور ...