یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٩١ - کرامت نفس، محور اصلی اخلاق اسلامی

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٦، ص: ٤٩١

این گونه تقلید مولود از دست دادن تعقل و بیدار نبودن و اسیر بودن و محکوم بودن و غیر مستقل بودن عقل است. و یک نوع تقلید است که مولود ضعف نفس و عدم کرامت و شخصیت است و آن همان است که فردی از فرد دیگر در راه رفتن یا سخن گفتن یا لباس پوشیدن تقلید میکند، یا ملتی آداب ملت دیگر را بیدلیل قبول میکند در لباس یا معاشرت و حتی در اسم گذاشتن روی افراد و یا تابلو به خط فرنگی از طرف یک نفر ایرانی نوشتن و در تعبیرات دائماً کلمات فرنگی به کار بردن بدون [اینکه] آن کلمات زبان ملی یا دینی آنها باشد و امثال آنها که الان در ایران زیاد شایع شده، مثلًا در رادیو وقتی میخواهد در مسابقات بگوید آفرین میگوید: براوو.

یک تقلید آن است که دربارهاش گفته شده: اولو کان اباؤهم لایعقلون شیئاً و لایهتدون و یکی آن است که دربارهاش گفته شده: قل ان الخاسرین الذین خسروا انفسهم، و این دو گونه تقلید است و دو منشأ دارد و باید از این جهت مورد توجه قرار گیرد.

١٦. رجوع شود به دفتر ٨٩: اقسام آزادی و اینکه در همه آنها محفوظ ماندن کرامت و عزت شرط است و فرق بین آزادی و افسارگسیختگی و بیبند و باری مذموم همین است، یعنی کرامت نفس است. پس در حقیقت باید کرامت نفس لطمه نخورد و مقید نباشد.

١٧. در دعای ابوحمزه برخلاف گفته جنید که گفته: لایکون العارف عارفاً حتی یکون کالارض یطائه البر و الفاجر، میفرماید:

الحمد للَّه الذی وکلنی الی نفسه فاکرمنی و لم یکلنی الی الناس فیهینونی- رجوع شود.

١٨. میگویند: فیثاغورس شاگرد خویش را اندرز میدهد که همیشه خویشتن را محترم بدار، زیرا هرکس چنین کرد عقل و بدنش را از رذایل و پستیها محفوظ داشته است.

شیخ الرئیس در نمط نهم اشارات میگوید: