یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٦٩ - کتاب در قرن اول هجری

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٦، ص: ٤٦٩

سخنرانی آقای دکتر باستان استاد دانشکده پزشکی که در دانشگاه پترزبورک ایراد کرده نقل کرده است:

قبل از شروع به صحبت اجازه میخواهم چند کلمهای درباره یکی از متفکرین و شعرای نامی ایران، سعدی شیرازی به عرض برسانم. این شاعر نامی که تقریباً ٨٠٠ سال قبل در شیراز به دنیا آمده است همان کسی است که برای اولین مرتبه فکر جامعه ملل را در نوشتجات خود پرورانده و در ضمن دو بیت، ایده آل بشر را ذکر کرده و گفته است: بنی آدم اعضای یکدیگرند ...

بدیهی است که یونان قدیم مهد تمدن بوده است و فلاسفه و دانشمندانی بزرگ مانند سقراط ... داشته ولی آنچه را که بتوان به دانشگاه امروز تشبیه کرد در واقع همان است که خسرو پادشاه ساسانی تأسیس کرد و در شوش پایتخت ایران آن روز، دارالعلم بزرگی به نام گندی شاپور به نام ... این دانشگاه سالها دوام داشت تا اینکه در زمان حمله اعراب به ایران مانند سایر مؤسسات ما از میان رفت و با آنکه دین مقدس اسلام صراحتاً تأکید کرده است که علم را حتی اگر در چین باشد باید به دست آورد، فاتحین عرب برخلاف دستور صریح پیامبر اسلام حتی کتابخانه ملی ایران را آتش زدند و تمام تأسیسات علمی ما را به باد دادند و از آن تاریخ تا مدت دو قرن، ایران تحت نفوذ اعراب باقی ماند.

کتاب در قرن اول هجری

رجوع شود به مقالههای مستدل و ذی قیمت مرحوم احمد بهمنیار که در شمارههای ١٠ و ١١ و ... سال ٢٨ مجله یغما (دی و بهمن و ... ١٣٥٤) چاپ شده است.