یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٥٥ - فریضه علم

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٦، ص: ٣٥٥

قل هل یستوی الذین یعلمون و الذین لایعلمون انما یتذکر اولوا الالباب.

در سوره رعد، آیه ١٦ میفرماید:

قل هل یستوی الاعمی و البصیرام هل تستوی الظلمات و النور.

از همین تعبیر اگر ما از اولوا الالباب باشیم میتوانیم بفهمیم که چه علمی واجب است و چه علمی واجب نیست و آیا بر همه واجب است یا بر بعضی، زیرا چراغ برای دیدن اشیاء لازم است، علم هم برای به کار بردن امور لازم اعم از احکام یا موضوعات لازم است.

بدون علم نمیشود دین را شناخت و نمیشود به منظورهای دین و برنامههای وسیع اسلامی عمل کرد. بدون علم نمیشود خدا را شناخت. اگر معتقدیم که اسلام برای مردم خیر دنیا و آخرت خواسته و اگر باور داریم که آنچه که محققین امروز میگویند که استقلال اقتصادی یک کشور بدون اینکه عامه مردم عالم باشند و حرفهها از قبیل زراعت و دامداری و باغداری و صنعت را بلد باشند میسر نیست و همچنین استقلال اجتماعی یک کشور بدون آنکه آن مردم به امور اجتماعی خود علاقه مند باشند و وظایف و حدود و حقوق خود را بشناسند میسر نیست، پس باید قبول کنیم که طلب علم بر عموم مردم واجب است.

٢٢. از آیاتی که جهل را به لحن شدیدی مذمت کرده مثل آیه ١٩٩ از سوره اعراف که میفرماید: خذ العفو و أمر بالعرف و اعرض عن الجاهلین و یا در انعام، آیه ٣٥ میفرماید: فلاتکونن من الجاهلین یا در هود خطاب به نوح میفرماید: انی اعظک ان تکون من الجاهلین به ضمیمه آیاتی که علم را نور میخواند و میداند، میتوان فهمید که مطلوب بودن علم استثناپذیر نیست در مورد زن مثلًا. درست مثل این