یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٣٣ - کرامت نفس، محور اصلی اخلاق اسلامی
یادداشتهای استاد مطهری، ج ٦، ص: ٥٣٣
آنها تقویت شده از قبیل صید، مباشرت زن، اذیت و آزار حیوانها بلکه تحمل اذیت آنها، بوی خوش، نگاه در آیینه، پوشیدن لباس دوخته، دروغ گفتن و فحش دادن و جدال کردن، زینت کردن، پوشیدن سر برای مرد و پوشیدن صورت برای زن.
در [تحریم] صید حس شکارچیگری را از انسان میخواهد بگیرد. حس آزار را از انسان میگیرد، قدرت تحمل اذیت و قدرت حلم به انسان میدهد. مقاومت در مقابل میل جنسی میدهد. ترک استظلال و ترک نازپروردگی میدهد.
لباس ساده و بی رنگ و بی نشان:
نکته سوم درباره لباس است: لباسی در منتهای سادگی و بی رنگی و بینشانی [١]، محو رنگها و شکلهای لباسها. برای یک مدت موقت هم که شده همه مردم از درجهدار و غیر درجهدار، نشاندار و غیر نشاندار، نوپوش و کهنه پوش، آن که اقلًا دویست تومان داده یک کت و شلوار برایش دوختهاند و آن که بیست تومان داده و قبایی برایش دوختهاند، همه را در یک لباس ساده جمع کرده.
لباس رسمی برای حضور:
گاهی اتفاق میافتد که افرادی را در یک مجمع واحد دعوت میکنند و میخواهند همه را در یک لباس حاضر کنند، آقایان با فلان لباس و خانمها با فلان لباس. بیچاره برای شرکت در یک مجلس باید پانصدتومان خرج کند.
تفاوت اینکه پایینتر دل خود را به جای دل بالاتر ببرد و بالعکس:
خدا مردم را دعوت کرده با یک لباس رسمی به حضور بیایند، آن ساده ترین و بیرنگ و شکل ترین آنها را انتخاب کرده است. آنچه بشر میکند دل پایینتر را به جای دل بالاتر میبرد و مملو از حسرت و آرزو و انتقام میکند، اما آنچه خدا میکند دل بالاتر را به جای دل پایینتر میبرد و در او ایجاد تواضع میکند.
تأثیر لباس در روحیه:
اسلام با این وسیله و شکل، یکرنگی و وحدت ایجاد میکند.
یک مطلب و یک سؤال هست: آیا لباس در روحیه هم مؤثر است؟
[١] و به قول کتاب الحج و العمرة فی الفقه الاسلامی، در آنجا فوارق غنا و فقر و جنس و لون و زبان و لغت ذوب میشود و وحدت لباس و شکل نشانه وحدت کلمه و وحدت فکر و وحدت عقیده است.