یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٧٥ - کذّابین و وضّاعین، طبقات و انگیزه های آنها
یادداشتهای استاد مطهری، ج ٦، ص: ٤٧٥
جلد ... شرح ابن ابی الحدید، چاپ بیروت، صفحه ... بحث جامعی در این زمینه دارد.
٤. عامل شعوبیگری که از قرن دوم پیدا شد. اخبار و روایات در مدح بلاد از قبیل مدح بیهق و قزوین و اخبار و روایات در مدح اقوام و ملل، غالباً از این نوع است.
٥. عامل صلیبی گروه اول کافی بود که در هر موضوعی شده اظهار وجودی بکنند که نشانه فضیلت خودشان باشد که طرف خطاب پیغمبر شدهاند یا در آن جلسه حضور داشتهاند.
گروه دوم هدفشان مشوّه ساختن چهره دین و مغشوش ساختن دین بوده به اساطیر، مخصوصاً افسانههای بنی اسرائیل. از آن جمله است داستان یعفور که در بحار مکرر نقل شده است.
هدف گروه سوم هم کاملًا روشن است: بالا بردن مقام پیشوای خود و پست کردن پیشوایان دیگر. داستان مباحثه امام جواد با علمای معاصر خود معروف است که در مقابل الحسن و الحسین سیدا شباب اهل الجنة، «ابوبکر و عمر سیدا کهول اهل الجنة» را وضع کردند و همچنین ...
هدف گروه چهارم پایین آوردن مقام عرب و بالا بردن مقام قوم و قبیله و ملت خود است. حدیث «ولدت فی زمن الملک العادل» از این قماش است.
هدف گروه پنجم نیز تضییع و خراب کردن اسلام است با وضع و جعل تاریخهای بیاساس که نمونههای فراوانی از این قبیل در کتب اروپاییان هست. شبلی نعمان حتی از فرنسیس بیکن داستان مجعول «پیغمبران را تکبری نیست» نقل میکند.