یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٣٠ - کرامت نفس، محور اصلی اخلاق اسلامی

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٦، ص: ٥٣٠

و نه آنها باید اینقدر امتناع کنند. کفر است، شرک است یعنی چه؟!.

استفاده از حج برای تبلیغ حقایق اسلام:

اما قسمت اول- که بیان آن به تأخیر افتاد- یعنی تقویت دین از طریق به کار بردن تدابیر و اقداماتی برای ترویج خود دین، برای تبلیغ دین، برای هماهنگ کردن تبلیغات دینی؛ اینجا خوب است به طور نمونه عمل شخص رسول اکرم را در حجة الوداع ذکر کنیم.

سفر حج باید سفر تفقه باشد:

از این نظر این سفر باید اولًا سفر تفقه باشد، یعنی سفر فهم عمیق دین.

برنامههای عمیق در نماز جمعهها و مسجدالنبی و عرفات و منی:

این در وقتی است که برنامههای تعلیماتی عمیق و وسیعی در نماز جمعهها، در غیر نماز جمعه، در مسجدالنبی و مسجدالحرام و عرفات و منی اجرا شود، نه مثل وضع حاضر و طرز عملی که سعودیها میکنند. در صفحه ٥١٤ حدیث حضرت رضا را چنین نقل کردیم:

... مع ما فیه من التفقه و نقل اخبار الائمة فی کل صقع و ناحیة کما قال اللَّه عزوجل: فلولا نفر من کل فرقة منهم طائفة لیتفقهوا فی الدین و لینذروا قومهم ..

آمادگی مسافر برای الهام گیری، خصوصاً مسافر حج:

اگر توجه به این نکته روانی داشته باشیم که مسافر خصوصاً چنین مسافری حالت آمادگی عجیبی برای الهام گیری دارد، جزئیات به خاطرش میماند و به ذهنش ثبت میشود، اهمیت مطلب را درک میکنیم.

ذکرهم (الحجاج) بایام اللَّه:

علی علیه السلام به قثم فرمود: و ذکرهم بایام اللَّه عبرتها و نکات آموزنده تاریخ را به مردم تعلیم کن. این خود تفقه در دین است. ما در ورقههای تفقه در دین گفتهایم یکی از مراتب تفقه در دین شناختن هدفهای اسلامی است.

آشنایی با مواقف و مقامات رسول اکرم در مدینه و حجاز:

زیارت پیغمبر از لواحق لاینفک حج است، حتی واجب کفایی است که مردم به زیارت پیغمبر اکرم بروند. در آنجاست که با معرفی کردن مواقف و مقامات و آثار رسول اکرم باید تاریخ اسلام را به نحو آموزندهای به مردم تعلیم کرد، همانطور که حضرت صادق به هشام بن الحکم فرمود: