یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٦٣ - مطالب مربوط به شک و سؤال

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٦، ص: ٦٣

در قرآن که بتها را شفیع میدانستند وگرنه برای آنها شأن و سمت دیگر قائل نبودند. پس معلوم میشود از نظر قرآن توجه و توسل به غیر خدا به هر صورت شرک است، توجه و توسل و اعتماد روحی منحصراً باید متوجه خدا باشد.

١٠. اعتقاد به شفاعت منافی است با توحید ذاتی از آن نظر که رحمت شفیع را اوسع از رحمت واسعه الهیه باید فرض کنیم؛ زیرا اگر کسی مشمول رحمت واسعه هست نیازی به شفاعت نیست، و اگر نیست باید فرض کنیم که مشمول رحمت شفیع هست، پس باید رحمت شفیع اوسع از رحمت الهیه باشد.

مطالب مربوط به شک و سؤال

١. شک مقدمه و پایه تحقیق است، محرک روح به یقین است، درد است و آدمی را به سوی دوا میکشاند. غزالی میگوید: «گفتار ما را این فایده بس باشد که تو را در عقاید کهنه و موروثی به شک میافکند ...» شک موقف بدی است اما معبر خوب و دالان خوب و لازمی است [١]. صاحبان یقینهای محکم قبلًا در حیرت و اضطراب شدید بودهاند. شاید آیه کریمه «و وجدک ضالًاّ فهدی» اشاره به مرحله عبوری رسول اکرم باشد، البته با توجه به اینکه حیرت هرکسی مربوط است به مرحله و منزل خودش، یعنی آن حیرت قطعاً- العیاذ باللَّه- در مرز الهیت و مادیگری نبوده است.

پس دو نوع شک داریم: شکی که مقدس و پایه تحقیق و لااقل پایه التجا و استعاذه و ذکر خداست، و شکی که رجس است [٢]: و اما