یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٨٢ - کرامت نفس، محور اصلی اخلاق اسلامی

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٦، ص: ٤٨٢

آثار عملی و قطع نظر از جمیل بودن صفت خلقی میباشد. شأن این گوهر نفیس [١] و شایسته او راستی و درستی و امانت و شجاعت و مهربانی و دوری از خودپرستی و خودخواهی است.

فرق کرامت و تکبر:

این گونه بازیافتن شخصیت هیچ گاه با سایر شخصیتها تزاحم و تنازع و اصطکاک ندارد، برخلاف تکبر که شخصیت غیر انسانی است.

این گونه احساس شخصیت با خدمت و تواضع و مهربانی از بین نمیرود، بلکه اینها لازمه او هستند [٢] ٣. معمولًا حدیث انما بعثت لاتمم مکارم الاخلاق را اینطور ترجمه میکنند: من مبعوث شدهام که اخلاق نیکو را تکمیل کنم. اگر تعبیر حدیث «محاسن الاخلاق» بود این ترجمه صحیح بود ولی تعبیر حدیث «مکارم الاخلاق» است. حسن و نیکویی از معانی نسبی است. بسیاری از امور است که از نظر یک روش اخلاقی، نیکو و ممدوح و پسندیده است و از نظر یک روش دیگر محکوم و ناپسند است و این [از] مقایسه روشها و مکاتب اخلاقی به دست میآید ولی جمله رسول اکرم ملاک حسن و نیکویی را از نظر اسلام ذکر میکند که مکرمت است.

شعارهای حسینی:

٤. زندگی و حیات امام حسین علیه السلام و مخصوصاً نهضت مقدس آن حضرت پر است از شعار کرامت نفس:

الف. جمله الا ترون الی الحق لایعمل به و الی الباطل لایتناهی عنه لیرغب المؤمن فی لقاء اللَّه حقاً، انی لا اری الموت الّا سعادة و الحیوة مع الظالمین الّا برماً خود شعار کرامت و بزرگواری است.

ب. و همچنین جمله ان لم یکن لکم دین و لاتخافون المعاد فکونوا احراراً فی دنیاکم.

ج. و همچنین جمله:

الموت خیر من رکوب العار و العار اولی من دخول النار