یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٥٧ - یادداشت کتاب سوزی اسکندریه

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٦، ص: ٤٥٧

للذین یقاتلون بانهم ظلموا و ان اللَّه علی نصرهم لقدیر.

الذین اخرجوا من دیارهم بغیر حق الّا ان یقولوا ربنا اللَّه و لولا دفع اللَّه الناس بعضهم ببعض لهدمت صوامع و بیع و صلوات و مساجد یذکر فیها اسم اللَّه کثیراً و لینصرن اللَّه من ینصره ان اللَّه لقوی عزیز. الذین ان مکناهم فی الارض اقاموا الصلوة و اتوا الزکوة و امروا بالمعروف و نهوا عن المنکر و للَّه عاقبة الامور.

(سورة الحج، آیات ٣٨- ٤١) در این آیات نقطه مقابل آن تابلو را مجسم میکند که افراد مؤمن و مسلمان پس از آنکه مسلط شدند نماز را بپا میدارند و زکات را میپردازند و امر به معروف و نهی از منکر میکنند و خلاصه مصلحیناند و به اصلاح میپردازند.

قرآن مخصوصاً در مورد جهاد میفرماید:

و قاتلوا فی سبیل اللَّه الذین یقاتلونکم و لاتعتدوا ان اللَّه لایحب المعتدین.

در تفاسیر وارد شده است که مقصود این است آنچه حالت جنگ به شما مباح میکند فقط مبارزه و مقاتله سربازانی است که با شمشیر با شما روبرو شدهاند، زیاده بر این هرچه بکنید زیاده روی است. لهذا پیغمبر اکرم صریحاً دستور میداد و در نهج البلاغه نیز هست و در وصایای ابوبکر نیز هست که توصیه میشد هرگز متعرض کودکان، زنان، پیران، راهبان نشوید، درختی را قطع نکنید، چشمهای را خراب نکنید و امثال اینها.

از طرفی تاریخ نشان میدهد که مسلمانان عموماً نجیب ترین فاتحان دنیا بودهاند و این رسالت را احساس میکردهاند. گوستاو لوبون در کتاب خودش، صفحات ... این مطلب را کاملًا تصدیق و تأیید میکند، و در خصوص تاریخ مصر ویل دورانت مینویسد: