یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٧٤ - عدالت اجتماعی

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٦، ص: ٢٧٤

لهذا عمود دین است. پس با توجه به آنچه در فلسفه نماز گفتیم که نماز دو فلسفه دارد: یکی اینکه رقاء ملکوتی است و دیگر اینکه دائماً انسان را از غفلت بیرون میآورد و متذکر خدا و بندگی خود میکند، و اینکه گناه از غفلت و عصمت از تذکر پیدا میشود، معلوم میشود که نماز را نباید تحقیر کرد. صاحبان مقامات اجتماعی میگویند: ای بابا، نماز ما همین است که داریم به خلق خدمت میکنیم، اینکه از خم و راست شدن بالاتر است، عبادت به جز خدمت خلق نیست. این منطق غلط است، عوام فریبی است بلکه خودفریبی است. نماز و مسجد از اجتماع و از زندگی اجتماعی و از سعادت زندگی بشر و از اصول زندگی بشر یعنی از آزادی و امنیت و همزیستی و عدالت و مساوات و از اخلاق انسانی از قبیل وفا و صفا و حق شناسی و غیره جدا نیست. نماز پشتوانه آن اصول مقدس اجتماعی و اصول مقدس اخلاقی است. مسجد پشتوانه اجتماع، بازار، اداره، شهرداری، شهربانی، دادگستری، ارتش، دارایی، آموزش، پرورش است. در سابق اعمال عمده شهرداری و شهربانی امروز را «احتساب» میگفتند، زیرا این کارها نظیر جهاد اعمالی است عبادی و قربی. با کلمه «محتسب» آشنایی داریم: