یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٨ - تعظیم شعایر

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٦، ص: ٤٨

پیدا کند و اصول فراموش شود، آنوقت است که تبدیل به ضد شعار میشود. سیاستها همواره کوشش دارند محتوای شعارها را از شعارها بگیرند و شعارها را توخالی کنند و وسیله سرگرمی بسازند؛ همین کاری که الان میبینیم که مثلًا نماز جماعت هست ولی خود جماعت و وحدت نیست، صورتها هست و باطنها نیست، ظرفهای خالی به دست مانده (رجوع شود به جزوه فرصتها را مغتنم بشماریم).

تعظیم شعایر

خلاصهای از سخنرانیهای رادیویی از مسجد آذربایجانیها در سال ١٣٧٨ [قمری]:

١. فرق شِعار و شَعار. شِعار به معنی علامت و معرفی شخص و انتساب به یک جمعیت و بلکه معرّف شخصیت است. در جنگها شِعار میدادند. اما شَعار لباس زیرین است در مقابل دثار. کلام امیر علیه السلام:

شَعارهم الخوف و دثارهم السیف. از لغت معلوم میشود که احیاناً شِعار در مورد شَعار نیز استعمال میشود. رجوع شود به شرح ابن ابی الحدید راجع به جمله بالا.

٢. شعائر جمع شعیرة است که به معنی شِعار است.

٣. ما باید ببینیم در این آیه کریمه: و من یعظم شعائر اللَّه فانها من تقوی القلوب، اولًا شعار چیست؟ ثانیاً تعظیم شعایر یعنی چه؟ و ثالثاً رابطه تعظیم شعائر اللَّه با تقوای قلوب چیست؟ رابعاً فایده و فلسفه و اثر تعظیم شعایر چیست؟

٤. اما شعار همانطور که گفتیم علامت و معرّف است، اما نه معرف شخص بما هو شخص بلکه علامت شخص از جهت انتساب به یک قوم یا یک عقیده. شعارهای ملی معرف انتساب و ارتباط با یک قوم یا یک آب و خاک و بالاخره یک واحد قومی است. در میان عقاید و مسلکها شاید غیر از اسلام در جای دیگر پیدا نکنیم که رسماً شعایری داشته باشد و آن شعایر معرف ارتباط با عقیده و مسلک