یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٦٤ - علم و جهل

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٦، ص: ٣٦٤

علم و جهل و مضاعف بودن گناه عالم

در شماره آبان ماه ٤٠ «راهنمای کتاب» کتابی را به نام مبارزه انسان با جهل معرفی میکند که از انتشارات یونسکو است و شخصی به نام فریدون اردلان ترجمه کرده است.

از بخش نامههای شماره اردیبهشت ٤٠ «راهنمای کتاب» برمیآید که در سال پیش راجع به این جمله گلستان سعدی: «علم، سلاح جنگ شیطان است و خداوندِ سلاح را چون به اسیری ببرند شرمساری بیش برد» بحثی شده و به قول مینوی آنچه در شماره چهارم سال سوم به توسط احمد جواد زاده نوشته شده، معنای صحیح جمله است.

علم و جهل

در قرآن کریم از قول بغیر علم نهی شده. قول بغیر علم یک نوع شهادت زور و ندیده درباره حقایق است. در قرآن حتی سؤال بغیر علم هم نهی شده. معلوم میشود خود سؤال هم با اینکه برای رفع جهل است، حدی از علم میخواهد.

مَثَلی از قدیم گفتهاند: لو سکت الجاهل لارتفع الخلاف. این مثل میرساند که تا چه اندازه اختلافات از قول بغیر علم و پیروی از ظن و گمان پیدا شده.

قرآن میگوید: و لاتقف ما لیس لک به علم ...

در شماره ١٧٠ مجله یغما (شهریور ١٣٤١)، مقاله مجتبی مینوی، از قابوسنامه عنصرالمعالی نقل میکند:

در حکایت شنیدم که به روزگار خسرو، اندر وقت وزارت بزرجمهر رسولی آمد از روم. خسرو بنشست چنانکه رسم ملوک عجم بود و رسول را بار داد و میخواست که بارنامه کند که مرا وزیر داناست. در پیش رسول با وزیر گفت: ای فلان،