یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٩٦ - عبادت از نظر تربیت فردی و اجتماعی

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٦، ص: ١٩٦

٣. سخن در نیاز ما به عبادت خداست نه در نیاز خدا به عبادت ما، و این نیاز بر دو قسم است: ذاتی و مقدّمی ٤. آیه اعراض از ذکر ٥. مسئله بیماریهای روانی در میان مردمی که از عبادت گریزانند ٦. نماز و یک انسان واقعی بودن از نظر احترام به حقوق، نظم و وقت شناسی، به یک سو متوجه بودن، پاکیزگی و نظافت، ضبط احساسات، عالیترین اذکار و اوراد، غیر از خدا همه چیز و همه کس را کوچک انگاشتن و از غیر خدا نترسیدن ٧. دوش مرغی به صبح مینالید ...

٨. عبادت برای عبادت کننده نشانه این است که زندگی را و هستی را پوچ نمیداند، و چقدر فرق است میان کسی که اینچنین فکر میکند با آن که زندگی را پوچ میداند. آن که پوچ نمیداند فکر میکند از تیمار مهر و مشیتی عادل و حکیم برخوردار است، و آن که پوچ میداند اولین اثرش این است که خود پوچ میشود.

٩. رابطه اخلاق و ترک خودی و رابطه عدالت و تحمل محرومیت و رابطه هر دو با عبادت ١٠. چرا عبادات سرلوحه تعلیمات است؟ آیا از جهت تعلق آن به آخرت نه دنیا، با روح نه جسم؟ یا از جهت اینکه گذشته از اینکه حلقه اتصال بنده به خداست [اثر تربیتی دارد؟] ١١. ارزش ذاتی و ارزش تربیتی عبادات که عبارت است از ضمانت اجرایی (داستان کشتار دسته جمعی سربازان آمریکایی) ١٢. عبادات فقط مانع نیست بلکه نیروبخش است، که فرمود استعانت جویید [به صبر و نماز.] کلمه «اللَّه بزرگتر است» به انسان شخصیت اخلاقی میدهد.

١٣. از جنبه فردی آرامش روحی میدهد، سلامت روانی میبخشد، لذت روحی میدهد، آزادی میدهد، که به ذکرْ دلها آرامش مییابد؛ به انسان در سه جبهه طبیعت، اجتماع، نفس نیرو میدهد.