یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣١٤ - عاقل و جاهل

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٦، ص: ٣١٤

منظور ارضای حس جاه طلبی جاه طلبان میشود، باید گفت عقل حرکت قسری میکند. این حرکات قسری عقلانی همان است که در لسان دین «نکری» و شیطنت نامیده میشود.

در ورقههای قابلیت و استعداد گفته شد که همواره یک نوع عشق و تجاذبی بین فاعلها و قابلها هست، از این رو بین دین که محرک است و عقل که متحرک است یک نوع تجاذب در کار است.

عقل یا کانون روشنایی، و دل یا کانون محرکات، و تأثیر آنها در یکدیگر

ممکن است عقل در احساسات تأثیر کند و ممکن است احساسات و عواطف عقل را تحت تأثیر قرار دهند. رجوع شود به سخنرانی «کانون عقل و کانون قلب» که ضمیمه دو سخنرانی دیگر است.

عاقل و جاهل

بحار، جلد ١، صفحه ٩١، حدیث ٢٢:

قال رسول اللَّه صلی الله علیه و آله: ما قسم اللَّه للعباد شیئاً افضل من العقل فنوم العاقل افضل من سهر الجاهل و افطار العاقل افضل من صوم الجاهل و اقامة العاقل افضل من شخوص الجاهل و لابعث اللَّه رسولًا و لا نبیاً حتی یستکمل العقل و یکون عقله افضل من عقول جمیع امته و ما یضمر النبی فی نفسه افضل من اجتهاد المجتهدین و ما ادّی العاقل فرائض اللَّه حتی عقل منه و لابلغ جمیع العابدین فی فضل عبادتهم ما بلغ العاقل، ان العقلاء هم اولوا الالباب الذین قال اللَّه عزوجل: انما یتذکر اولوا الالباب.