یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٦١ - فریضه علم
یادداشتهای استاد مطهری، ج ٦، ص: ٣٦١
امیرالمؤمنین علم نحو را به ابی الاسود دئلی [١] میتوان فهمید که اسلام چه اندازه عنایت دارد به سواد. وقتی که دانستن دستور زبان لازم باشد، سواد داشتن عموم به طریق اولی فرض و واجب است.
مردم تا سواد نداشته باشند ممکن نیست دستور زبانی را یاد بگیرند، همان طوری که امروز میبینیم که مردمی عامی و بیسواد مسائل شک و سهو نماز را به هیچ نحو یاد نمیگیرند.
٣٣. در شماره پنجم و ششم «نامه فرهنگ» (که با هم منتشر شده) صفحه ٢٨ مقالهای تحت عنوان «تحول فرهنگ ایران» منتشر شده. در آن مقاله آغاز ورود فرهنگ جدید توسط امیرکبیر و تأسیس دارالفنون و اساتید خارجی اتریشی و بعد توسعه دارالفنون و بعد تأسیس مدارسی از قبیل مدرسه سیاسی و مدرسه فلاحت و آمار دانش آموزان و دانشجویان را در خلال صد سال ذکر کرده. مقاله مفیدی است.
٣٤. یکی از آثار علم این است که مردم به مصلحت دین و دنیای خود در پرتو علم آگاه میشوند. در روایت معروف خطبه نماز جمعه که وسائل در صفحه ٤٥٧ از علل الشرایع و عیون اخبار الرضا نقل میکند، حضرت رضا از جمله وظایف خطیب را این میداند: و توقیفهم علی مصلحة دینهم و دنیاهم. این امر بدون علم و آگاهی امکان ندارد. مردم ما نمیدانند از دین چه دارند و از دنیا چه دارند، از منابع و ثروتهای عمومی خود بیخبرند. در سخنرانی آقای غفوری در جلسه ماهانه دینی تحت عنوان «انفال» به قسمتی از ثروتهای عمومی از قبیل جنگلها و معادن فیروزه و طلا و ذغال سنگ و نفت در ایران و نفت در سایر کشورهای اسلامی اشاره شده. مخصوصاً به این نکته باید توجه کرد که ملتهای عالم خروار خروار مواد خام اولیه آهن و سرب و غیره را از کشور ما خارج میکنند و بعد با واحد کیلو و گاهی گرم به ما به قیمتهای گزاف میدهند.
[١] رجوع شود به جلد اول لغت نامه دهخدا.