یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥١٢ - کرامت نفس، محور اصلی اخلاق اسلامی

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٦، ص: ٥١٢

صافی از عیون اخبار الرضا در همین موضوع، حدیث مفصل و جامعی نقل میکند- رجوع شود.

صافی بعد از دو سه آیه در ذیل «و لیطّوّفوا بالبیت العتیق» دارد:

حرّ و آزاد بودن کعبه:

و عن الباقر علیه السلام انه سئل لم سمی اللَّه البیت العتیق؟ قال: هو بیت حرّ عتیق من الناس لم یملکه احد.

حریت و عدم مملوکیت کعبه و محل امن بودن و قبله بودن و مبارک بودن، شامل حریم کعبه نیز میشود:

تعبیر به حریت و اینکه کسی مالک او نمیشود با توجه به اینکه حریم کعبه حکم کعبه را دارد، هم در امنیت (و اذ جعلنا البیت مثابة للناس و امناً) بدیهی است که تنها خود خانه مأمن نیست، حرم مأمن است، و هم در قبله بودن که قرآن دارد: فولّ وجهک شطر المسجد الحرام، بالضروره خود کعبه قبله است ولی مسجدالحرام هم خارج از قبله نیست، از میدان قبله خارج نیست. و همچنین مبارک بودن (ان اول بیت وضع للناس للذی ببکة مبارکاً)؛ این جهت نیز به تمام بلد بلکه به تمام حرم کشیده شده است. همچنین است موضوع حریت کعبه یعنی بین المللی اسلامی بودن آن. بهترین تعبیر همان تعبیر حضرت باقر است و ما باید همیشه همان تعبیر را به کار ببریم.

آیات مربوط به حج و کعبه:

٦. آیاتی که در قرآن درباره کعبه و حج وارد شده:

سوره بقره، آیه ١٢٥ و ١٢٦:

و اذ جعلنا البیت مثابة للناس و امناً و اتخذوا من مقام ابراهیم مصلی و عهدنا الی ابراهیم و اسمعیل ان طهرا بیتی للطائفین و العاکفین و الرکع السجود. و اذ قال ابراهیم رب اجعل هذا بلداً امنا ...

ایضاً سوره بقره، آیه ١٤٢: سیقول السفهاء من الناس ما ولیهم عن قبلتهم التی کانوا علیها ... الی آخر آیات قبله.

ایضاً سوره بقره، آیه ١٩٦- ٢٠٣: