یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥١١ - کرامت نفس، محور اصلی اخلاق اسلامی

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٦، ص: ٥١١

و اذ بوأنا لابراهیم مکان البیت ان لاتشرک بیشیئاً و طهر بیتی للطائفین و القائمین و الرکع السجود.

صافی از کافی و تهذیب نقل میکند:

نظافت:

فینبغی للعبد ان لایدخل مکة الّا و هو طاهر قد غسل عرقه و الاذی و تطهر.

این حدیث منظور آقای بازرگان را تأیید میکند که میگفت مقدمتاً برای پاکیزه نگاه داشتن آن لازم است محیط حرم و همچنین خود اشخاص پاکیزه باشند.

در آیه بعد دارد:

و اذن فی الناس بالحج یأتوک رجالًا و علی کل ضامر یأتین من کل فج عمیق.

والی و امیرالحاج:

بعضی از اهل ذوق و عرفان گفتهاند اینکه در آیه دارد «یأتوک» (نزد تو بیایند) برای این است که باید متوجه مقام ولایت ولی بود و از مجرای وجود او کسب فیض کرد. ولی ممکن است نظر به والی باشد که باید رهبر و هادی و مرشدی داشته باشند، همانطور که از صدر اسلام امارت حجاج یک سمت حکومتی بوده است.

در زمان ما که اهل هر مملکتی یک نفر را به عنوان امیرالحاج میفرستند در حقیقت امیرالحاج نیست، رئیس هیئت سرپرستی است. امیرالحاج سرپرست همه حجاج است و وظیفه ارشاد و هدایت و موعظه و تبلیغ دارد و از همه مناسبتر شاید شخص شایستهای است که امارت خود مکه را دارد.

منافع اعم است از منافع دنیوی و اخروی:

بعد در آیه دارد: لیشهدوا منافع لهم. در صافی دارد که از حضرت صادق سؤال شد: منافع الدنیا او منافع الاخرة؟ فقال: الکل.