یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٣٦ - عدالت و حکومت

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٦، ص: ٢٣٦

راحتی اربابان هستند نه اربابان برای راحتی بندگان.

صفحه ٣٨:

عقیده کالیگولا (امپراطور):

فیلون [١] نقل میکند که کالیگولا [٢] میگفته است همان قسمی که چوپان خلقتاً بر گلههای خود برتری دارد، قائدین قوم نیز جنساً بر مرئوسین خویش تفوق دارند و از استدلال خود نتیجه میگرفته که پادشاهان نظیر خدایان و رعایا نظیر چهارپایان میباشند.

خود روسو میگوید:

عقیده ارسطو به تبعیض طبیعی:

استدلالات کالیگولا شبیه است به استدلالات گرسیوس. قبل از همه آنها ارسطو گفته بود: افراد بشر طبیعتاً مساوی نیستند، بعضی از آنها برای بندگی خلق شدهاند و برخی برای فرمان دادن. ارسطو حق داشت، اما او نیز معلول را به جای علت گرفته بود.

٥. در قصة الفلسفة الیونانیة صفحه ١٠٤ پس از شرح عقاید بروتوگوراس و گورگیاس سوفسطایی میگوید:

حق و عدالت از نظر سوفسطائیین نسبی است:

و قد تابع من اتی بعد و من السوفسطائین هذه التعالیم و طبقوها علی السیاسة و الاخلاق. فقالوا اذا لم یکن هناک حق فی الخارج و کان ما یظهر للشخص انه حق فحق بالنسبة الیه وحده فلایمکن ان یکون هناک قانون خارجی اخلاقی عام یخضع له