راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٢٦٦ - باب دوّم در مراتب شبهات و منشأ پيدايش آنها و تميز آنها از حلال و حرام

مى‌گويم: از اهل بيت (ع) در چنين مواردى كراهت ثابت نشده است ليكن پاكى و احتياط از باب تقوا چنان اقتضايى را دارد، بخصوص كه اگر در دل چيزى از آن بابت خلجان كند زيرا گناه اندك اندك دلها را تصرّف مى‌كند.

غزالى گويد: «و امّا مثال لواحق، عبارت از هر نوع تصرّفى است كه در جريان خود به معصيت انجامد و نوع برجسته آن فروختن انگور به باده فروش و فروش غلامان به كسى كه معروف به فسق و فجور با غلامان است و نيز فروش شمشير به راهزن مى‌باشد، دانشمندان در صحت بيع و حليّت پولى كه از اين معاملات به دست آيد اختلاف نظر دارند.»

مى‌گويم: در كافى به سند صحيح از محمد حلبى نقل شده كه، مى‌گويد: «از ابو عبد الله- امام صادق- (ع) راجع به فروش آب انگور هب كسى كه آن را حرام مى‌سازد، پرسيدم، فرمود: اشكالى ندارد، تو به او حلال مى‌فروشى و او حرام مى‌سازد، خداوند او را از رحمت خود دور گرداند و هلاكش كند.»«١٩»

در روايت صحيح از ابن اذينه رسيده است كه گويد: «خدمت امام صادق (ع) درباره مردى پرسيدم كه درخت انگور دارد، آيا مى‌تواند انگور و خرما به كسى بفروشد كه مى‌داند از آن شراب و ماده مخدّر مى‌سازدي فرمود: او در هنگامى مى‌فروشد كه آشاميدن و يا خوردنش حلال است. بنابراين فروش او اشكالى ندارد» و در روايت ديگرى است كه آن حضرت فرمود: «چنان است كه ما خرماهاى خودمان را مى‌فروشيم به كسى كه مى‌دانيم از آن شراب مى‌سازد.»«٢٠»

در حديث صحيح از احمد بن محمد بن ابى نصر نقل شد كه مى‌گويد: «از ابو الحسن (ع) راجع به فروش آب انگورى پرسيدم كه پيش از دريافت بهاى آن، شراب مى‌شودي- مى‌گويد: حضرت در پاسخ من- فرمود: اگر ميوه خود را به شخصى بفروشد كه مى‌داند آن را حرام مى‌سازد، اشكالى ندارد و اما اگر آب انگور يا خرماست جز به‌