راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٤٨٣ - حقوق مسلمانان
شيطان در باطن او مىخندد.»«١٩٢»
مىگويم: و از طريق خاصّه (شيعه) روايتى در كافى از امام صادق (ع) آمده كه مىفرمايد: «از حقوق مسلمان بر برادر مسلمانش آن است كه چون با او برخورد كند سلام دهد و چون بيمار شود به عيادتش رود، و در پشت سرش خيرخواه او باشد و چون عطسه زند بگويد: الحمد لله رب العالمين لا شريك له، و نيز بگويد: يرحمك الله و عطسه زننده در پاسخ بگويد: يهديكم الله و يصلح و لكم، و چون او را بخواند اجابت كند و چون بميرد جنازهاش تشييع كند»«١٩٣» و از آن حضرت نقل شده است كه فرمود: «رسول خدا (ص) فرموده است: هر گاه كسى عطسه زد جواب عطسهاش را بدهيد، اگر چه از آن سوى جزيرهاى باشد و در روايت ديگرى آمده است: اگر چه از آن سوى دريا باشد.»«١٩٤»
از ابن رئاب و معمر بن ابى زياد و اسحاق بن يزيد نقل شده كه گويند: ما در خدمت امام صادق (ع) نشسته بوديم، مردى عطسه زد، هيچ يك از حاضرين جواب او را ندادند تا اين كه خود حضرت شروع كرد و فرمود: سبحان الله! چرا جواب عطسه او را نداديدي
همانا از حقوق مسلمان اين است كه هر گاه بيمار شد عيادتش كنند و هر گاه دعوتى كرد بپذيرند و چون مرد بر جنازهاش حاضر شوند و هر گاه عطسه زد جواب عطسهاش را بدهند.»«١٩٥»
از امام رضا (ع) است كه فرمود: «خميازه از شيطان و عطسه از خداى عزّ و جلّ است.»«١٩٦»
از صالح بن ابى حمّاد نقل شده كه مىگويد: از امام موسى بن جعفر (ع) راجع به عطسه
[١٩٢] ذيل اين حديث در صحيح بخاري و صحيح مسلم مورد اتفاق است و ابو داوود در ج ٢، ص ٦٠١ نقل کرده و در کافي، ج ٢، ص ٦٥٤ با مقداري جابجايي از امام کاظم (ع) نقل شده و ترمذي نيز نقل کرده و آن را حسن شمرده است.
[١٩٣]تا ١٩٥ – کافي، ج ٢، ص ٦٥٣، باب العطاس و التّسميت.
[١٩٤]- همان مأخذ، همان صفحه، همان باب.