راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٤٨١ - حقوق مسلمانان
خوار كند و تنها گذارد.»«١٨١»
مىگويم: از طريق خاصّه (شيعه) صدوق به اسناد خودش از پيامبر (ص) نقل كرده است كه فرمود: «كسى كه در مورد غيبتى كه در مجلسى بشنود كه از برادرش غيبت مىكنند از او جانبدارى كند و مانع از غيبت از او شود، خداوند در دنيا و آخرت هزار نوع بدى را از او دفع كند، اما اگر با وجود قدرت بر دفاع، جلوگيرى نكند، هفتاد برابر گناه آن كه غيبت كرده، گناه كرده است.»«١٨٢»
و به اسناد خويش از امام باقر (ع) نقل كرده است كه فرمود: «هر كه در نزد وى از برادر مؤمنش غيبت كنند و او از وى دفاع كند خداوند در دنيا و آخرت او را يارى كند و هر كه با وجود داشتن قدرت بر يارى و كمك، از او دفاع نكند، خداوند او را در دنيا و آخرت خوار سازد.»«١٨٣»
غزالى گويد: از جمله حقوق برادر مسلمان، در وقت عطسه زدن، يرحمكم الله، گفتن است. پيامبر (ص) فرموده: كسى كه عطسه زده است بگويد: «الحمد للّه على كلّ حال» و كسى كه عطسه را مىشنود بگويد: «يرحمكم الله» و عطسه زننده در پاسخ او بگويد: «يهديكم الله و يصلح لكم.»«١٨٤»
از ابن مسعود نقل شده كه مىگويد: رسول خدا (ص) مىفرمود: «هر گاه كسى از شما عطسه زد بايد بگويد: الحمد لله ربّ العالمين، وقتى كه او چنين گفت، هر كس در نزد اوست بايد بگويد: يرحمك الله، وقتى كه آنها چنين گفتند، او بايد بگويد: يغفر الله لى و لكم.»«١٨٥»
[١٨١] اين حديث را ابوداوود با اندکي جابجايي و اختلاف در، ج ٢، ص ٥٦٩ مسند خود نقل کرده است.
[١٨٢]- اين حديث و حديث بعدي را صدوق در ثوابالاعمال و عقاب الاعمال، ص ١٤٢ و ٢٤٠ روايت کرده است.
[١٨٣]- رک: شماره ٢٣٨.
[١٨٤]- اين حديث را بخاري از قول ابوهريره در، ج ٨، ص ٦١ صحيح خود نقل کرده است.
[١٨٥]- اين حديث را ترمذي در، ج ١٠، ص ٢٠٠ ضمن حديثي آورده است.