راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٤٨٢ - حقوق مسلمانان
رسول خدا (ص) به كسى كه عطسه زد، فرمود: يرحمك الله، ولى به ديگرى نگفت.
آن شخص علت آن را پرسيد فرمود: او حمد خدا را گفت ولى تو ساكت ماندى»«١٨٦» و آن حضرت فرمود: «هر وقت مسلمانى تا سه بار عطسه زد، يرحمك الله، گفته مىشود، ولى اگر بيش از سه بار عطسه زد او زكام است.»«١٨٧»
روايت شده است: «كه پيامبر (ص) به كسى كه عطسه زده بود، يرحمك الله گفت، و به ديگرى كه عطسه زد، فرمود: تو زكامى.»«١٨٨»
نقل كردهاند: «هر وقت رسول خدا (ص) عطسه مىزد، به صداى آهسته عطسه مىكرد و با لباس و يا دستش جلو دهانش را مىگرفت و- بعضى گفتهاند:- صورتش را مىپوشاند.»«١٨٩»
عبد الله بن عامر بن ربيعه از پدرش نقل كرده است: «مردى پشت سر پيامبر (ص) در حال نماز عطسه زد و گفت: «الحمد لله حمدا كثيرا طيبا مباركا فيه كما يرضاه ربّنا و بعد ما يرضى، و الحمد لله على كلّ حال» وقتى كه سلام نماز را داد، پيامبر (ص) پرسيد: كى بود كه اين كلمات را گفتي عرض كرد: من بودم يا رسول الله، از آن قصدى جز خير نداشتم. پيامبر فرمود: دوازده فرشته را ديدم كه همگى شتاب داشتند تا آنها را بنويسند.»«١٩٠»
پيامبر (ص) فرمود: «هر كه در نزد وى عطسه بزنند و او زود حمد خدا را بگويد خاصرهاش درد نگيرد.»«١٩١»
پيامبر (ص) فرمود: «عطسه زدن از طرف خداست و خميازه كردن از شيطان. پس هر گاه كسى از شما خميازه كند بايد دستش را روى دهانش بگذارد و هر گاه هاها بگويد
[١٨٦] اين حديث را بخاري در، ج ٨، ص ٦٠ نقل کرده است.
[١٨٧]و ١٨٨ – اين دو حديث را ابو داوود در، ج ٢، ص ٦٠٣ کتاب خود از حديث ابوهريره نقل کرده است.
[١٨٩]- اين حديث را ترمذي در ج ١٠، ص ٢٠٤ آورده است.
[١٩٠]- اين حديث را نسائي در ج ٢، ص ١٤٥ و ابن سني در عمل اليوم و اللّيله، ص ٧٢، نقل کرده است.
[١٩١]- اين حديث را طبراني در الاوسط از حديث حارث اعور از علي (ع) از قول پيامبر (ص) – به همان نحوي که در مجمع الزوائد، ج ٨، ص ٥٧ آمده – نقل کرده است.