راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٤٧٨ - حقوق مسلمانان
نكنيد، حسد نورزيد و از هم دورى نكنيد و جدا نشويد بلكه شما بندگان خدا با هم برادر باشيد.» بنابراين از جا بلند شدن و تعظيم به وسيله خم شدن و نظاير آن جايز است و چه بسا آن جا كه ترك اينها به دشمنى و بريدن از يكديگر و يا اهانت مؤمن بينجامد، اداى آنها واجب باشد. در روايت صحيح آمده است كه پيامبر (ص) براى فاطمه زهرا (ع) از جا بلند شد و وقتى كه جعفر- رضى الله عنه- از حبشه آمد از جا برخاست و رو به انصار كرد و فرمود: «به احترام سرورتان از جا برخيزيد» و نقل كردهاند كه آن حضرت براى عكرمه بن ابى جهل وقتى كه از يمن برگشت به دليل خشنودىاش از بازگشت وى از جا برخاست.
اگر بگويى كه رسول خدا (ص) فرموده است: «هر كه دوست دارد زنان و مردان براى او سر پا بايستند خداوند نشيمنگاه او را پر آتش كند.»«١٧١» و نقل كردهاند كه آن حضرت راضى نبود كسى برايش از جا بلند شود، اين بود كه هر گاه برمىخاست، چون مىدانستند كه آن حضرت ايستادن را دوست ندارد، كسى از جا برنمىخاست و هر گاه از آنها جدا مىشد مردم برمىخاستند و چون تعظيم آن حضرت بر آنها لازم بود تا وارد منزل مىشد او را همراهى مىكردند.
مىگويم: سر پا ايستادن مردان عملى بود كه ستمكاران در مجالس خود انجام مىدادند آنها مردم را مجبور مىكردند به پا خيزند و تا زمانى كه مجلس ادامه داشته باشد سرپا بايستند نه اين به پا خاستن كه زمان كوتاهى بود و به فرض قبول سخن شما، آن موردى است كه شخص قصد برترىجويى و بزرگى بر مردم را دارد، در نتيجه هر كس به احترام او بلند نشود از او بازخواست مىكند. اما كسى كه خود اين كار را مىكند به قصد دفع اهانت و توهين از خود، باكى بر او نيست، زيرا دفع ضرر از خود واجب است و اما نارضايتى پيامبر (ص) به خاطر فروتنى براى خدا و سبكبارى اصحابش بود. همچنين مىگوييم: براى مؤمن شايسته است كه آن حالت را نپسندد و خويشتن را اگر ميل به آن
[١٧١] اين حديث اندکي پيش از ابوداوود نقل شد.