را درباره برادرش انجام دهد كه به منزله خود اوست و آن دو چون يك نفرند و تفاوتى جز در بدن ندارند. اين است حقيقت برادرى و از اين جهت است كه عمل او در مقابل برادر دينى رياكارى و اعمال پنهانى را بر ملا داشتن محسوب نمى‌شود، زيرا شناخت برادر مسلمان به وسيله عملش همچون شناخت خويشتن است بدون هيچ تفاوتى.

پيامبر (ص) فرمود: «هر كه عورت (عيب) برادرش را بپوشاند، خداوند در دنيا و آخرت او را بپوشاند.»«٢١» در خبر ديگرى آمده است: «گويا دختر زنده بگورى را از قبرش زنده كرده است.»«٢٢» و آن حضرت فرمود: «هر گاه مردى مطلبى را نقل كرد، و بعد رفت، آن مطلب امانتى است.»«٢٣»

و فرمود: «انجمنها امانت است جز سه نوع مجلس: يكى جايى كه خون بناحقى ريخته شود، ديگرى مجلسى كه زنايى به وقوع بپيوندد و سومى مجلسى كه مالى به حرام تصرّف شود.»«٢٤»

و فرمود: «همانا دو همنشين به امانت مى‌نشينند و جايز نيست كه يكى از آنها آنچه را همنشينش راضى نيست فاش كند.»«٢٥»

به يكى از حكما گفتند: راز دارى تو چگونه استي گفت: من جاى دفن آنم. و گفته‌اند: دل آزاد مردان جاى دفن اسرار است و بعضى گفته‌اند: دل نادان در دهانش و زبان دانا در دلش مى‌باشد.

مى‌گويم: اين سخن از جمله سخنان امير مؤمنان است و سزاوار بود كه به آن‌

[٢١] اين حديث را طبراني در الکبير چنين آورده است: «هرکه عورت مسلماني را بپوشاند گويا مرده‌اي را زنده کرده است» و احمد در مسند خود از مردي چنين نقل کرده است: «هر که در دنيا عيب برادر مسلمانش را بپوشاند و آن را فاش نسازد خداوند روز قيامت عيب او را بپوشاند، و ابن داوود در جلد ٢، صفحه ٥٧١ کتاب خود گويد: «هر که عيب مسلماني ر بپوشاندي خداوند روز قيامت عيب او را بپوشاند.» و مسلم نيز در جلد ٨، صفحه ٢١ صحيح خود همين طور نقل کرده است.

[٢٢]- اين حديث را طيالسي در صفحه ١٣٥ مسند خود از حديث عقبة بن عامر نقل کرده است.

[٢٣]و ٢٤- اين احاديث را ابوداوود سجستاني در ج ٢، ص ٥٦٦ کتاب خود از قول جابر نقل کرده است.

[٢٥]- اين حديث را ابوالشيخ از حديث ابن مسعود – بطوري که در الجامع الصغير آمده – نقل کرده است.