راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٣٨٨ - بيان خشم و كين در راه خدا
مىدانيد كه او چرا به فرزندش اين سفارشها را كرده استي گفت: خير. ابن اكثم گفت:
مقصود وى آن بوده كه با هيچ كس رفاقت نكند! يكى از ادبا مىگويد: فقط با كسى رفاقت كن كه راز تو را پنهان كند و عيبت را پوشيده دارد و در مصائب با تو باشد و در كارهاى مورد علاقه تو را بر خودش مقدّم بدارد و در بين مردم از تو به نيكى ياد كند و بدى تو را بازگو نكند. بنابراين اگر چنين كسى را پيدا نكردى جز با خودت، با كسى رفاقت نكن.
على (ع) در يكى از رجزهايش مىفرمايد: «برادر راستين تو كسى است كه همراه تو باشد، و كسى است كه به خود زيان مىرساند تا به تو سودى برسد و آن كه هر گاه آشفتگى روزگار تو را ناراحت كرد، تمام نيروهايش را بگمارد تا پريشانى تو را بر طرف كند.»
يكى از بزرگان گويد: مردم چهار گروهند: يك گروه كاملا شيريناند و از آن نمىتوان سير شد دسته ديگر كاملا تلخاند و از آن نمىتوان خورد و گروه ديگر، طعم ترشى دارند، پيش از آن كه اين گروه از تو چيزى بگيرند، تو از آنان چيزى بگير، و دسته ديگر طعم شورى دارند تنها در وقت نياز از اين گروه استفاده كن و بس.
امام جعفر صادق (ع) مىفرمايد: «با پنج نفر رفاقت نكن: ١- دروغگو، زيرا تو را فريب مىدهد و او چون سرابى است كه دور را به تو نزديك، و نزديك را دور مىنماياند. ٢- احمق، زيرا تو نمىتوانى به او اعتماد كنى او مىخواهد به تو سودى برساند ولى زيان مىرساند. ٣- بخيل، زيرا او چيزى را كه بدان نياز مبرم دارى از تو دريغ مىدارد. ٤- ترسو، زيرا او تو را به هنگام سختى وا مىگذارد و از تو مىگريزد. ٥- فاسق، كه تو را به لقمهاى و يا كمتر از آن مىفروشد.» پرسيدند: كمتر از لقمه چيستي فرمود:
«كسى كه به لقمهاى طمع مىبندد و سپس به آن نمىرسد.»
مىگويم: اين حديث در كافى با اختلاف عبارت روايت شده،«٨٧» و امام صادق (ع)
[٨٧] کافي، ج ٢، ص ٣٧٦، شماره ٧.