دروس هيئت و ديگر رشته هاي رياضي - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ٦٧٩ - در پيرامون عمل پيامبر اكرم با ديوار مسجد مدينه و ظل آن

درس ٩٩ : در پيرامون عمل پيامبر اكرم با ديوار مسجد مدينه و ظل آن

اين درس نيز دنباله درس پيش است و در آن سه مطلب است :

مطلب اول :

اين كه دانسته ايم ديوار غربى مسجد پيغمبر در مدينه درست در سطح دائره نصف النهار بنا شده است , و هر شاخص صفيحى كه چنين باشد در همه فصول سال در معظم معموره بهترين طريقه براى تعيين ظهر است , بدان بيان كه تقرير و تحرير كرده ايم . حالا كه تعيين اول وقت ظهر را از شاخص صفيحى دانسته ايم در معرفت آخر وقت ظهر و عصر نيز به دنباله عمل حضرت پيغمبر اكرم - صلى الله عليه و آله و سلم - با ظل ديوار ياد شده به قلم جناب استاد علامه شعرانى - رضوان الله عليه - از كتاب راه سعادت التفات بفرمائيد :

([ و آخر وقت ظهر را وقتى مقرر داشت كه سايه برگشته برابر ارتفاع ديوار شود , و در اين وقت ارتفاع خورشيد از افق چهل و پنج درجه است . و در اول تابستان در شهر مدينه آفتاب در نصف النهار فوق الرأس و ارتفاع آن نود درجه است . اين وقت كه آخرين وقت فضيلت ظهر است , درست وسط حقيقى ميان ظهر و غروب است , حضرت پيغمبر آن را اصل قرار داد , و اوقات ديگر را در مدينه و بلاد ديگر بر اين اصل متفرع فرمود , و براى همه يك حكم فرمود كه چون فيى يعنى سايه به قامت شاخص شود آخر وقت ظهر است در همه جا و همه وقت .

و آخر وقت عصر را وقتى معين فرمود كه سايه دو برابر شاخص شود , و آن وقتى