دروس هيئت و ديگر رشته هاي رياضي - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ٧١٧ - نسبت محيط دائره به قطر آن

درس ١٠٥ : نسبت محيط دائره به قطر آن

اكنون يكسال مى گذرد كه تدوين اين كتاب مستطاب( دروس هيأت و ديگر رشته هاى رياضى) به تعويق افتاده , و وقفه اى ناگوار به سير عرشى درس و بحث فلكى ما روى آورد . اين فترت از فتور بنيت پيش آمده است كه هر روز قوت مزاج به شدت رو به ضعف مى رود , و ضعف آن به سرعت رو به قوت . و حقيقت امر اين است كه در باب نهم قابوس نامه در پيرى و جوانى آمده است كه :

( مردم تا سى و چهار سال هر روز بزيادت بود بقوت و تركيب . و پس از سى و چهار سال تا به چهل سال بماند و زيادت و نقصان نكند چنان كه آفتاب به ميان آسمان رسد بطيى ء السير بود تا فرو گشتن . و چون به چهل سال رسد تا پنجاه سال هر سال در خويشتن نقصان بيند كه پار نديده باشد . و از پنجاه سال تا شصت سال هر ماهى در خود نقصانى بيند كه در ماه پيش نديده باشد . و چون به شصت سال رسيد تا به هفتاد سال هر هفته در خود نقصانى بيند كه آن هفته ديگر نديده باشد . و از هفتاد سال تا به هشتاد سال هر روزى در خود نقصانى بيند كه روز ديگر نديده باشد . و اگر از هشتاد بگذرد هر ساعت در خود دردى و رنجى بيند كه در ساعت گذشته نديده باشد) . . .

و اين كمترين هر هفته در خود نقصانى بيند كه در هفته پيش نديده است . علاوه اين كه هر روز دو درس و بحث , و همواره تأليف و تصنيف در دست است . مزيدا اين كه تقدير بر اين شد كه برخلاف رسم معهود و سنت مأنوس , دروس هيأت در پنجشنبه ها و جمعه ها تدريس شود با اين كه روزهاى تعطيلى و آسايش