دروس هيئت و ديگر رشته هاي رياضي - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ٤٩٦ - در پيرامون تعديل النهار

تعديل النهار اول سرطان نرم ندنر است , و تفاوت اين دو تعديل النهار هام ح د ب است ( هام ح ند ‌ رها موح رم ندنر ) حالا بقاعده اربعه متناسبه گوييم : م ح ند پx لط طرفين را بقاعده جدول ضرب ستينى باسلوب ضرب شبكه اى كه در آخر فصل چهارم باب اول خلاصة الحساب شيخ بهائى , و بتفصيل در صفحه دهم زيج بهادرى , و نيز در صفحه ٢١٣ و ٢١٤ و باز در صفحه ٢٨٤ تا ٢٨٩ جامع بهادرى , و در باب سوم مقاله مفتاح الحساب غياث الدين جمشيد كاشى ( ص ٧١-٦٦ ط سنگى ) بيان شده است , درهم ضرب مى كنيم بدين صورت :

ضرب دقيقه در ثالثه رابعه مى شود ( يعنى مضروب دقيقه , و مضروب فيه ثالثه باشد حاصل رابعه است بتفصيلى كه در باب ياد شده مفتاح الحساب بيان شده است , و همچنين در جامع بهادرى ص ٢٨٩-٢٨٤ ) پس حاصل ضرب شده است كوه مر , اين حاصل را بر قوس تعديل النهار اول سرطان بعرض لد افزوديم حاصل بر كونان شده است ( كونان ‌ كوه مر بعلاوه برها موح ) اين حاصل را مطابق ضابطه درس ٦٤ تضعيف كرده ايم حاصل لدنح مح م شده است , و اين حاصل را تبديل بساعات و دقائق و ثوانى زمانى كرده ايم حاصل به عه بط قه نه له شده است , و اين حاصل را بر نصف دور افزوديم نهار اطول عرض قم بدست آمده است كه بدعه بط قه له نه است . و بر اين قياس مقدار زمان روزهاى ديگر و نصف النهار هر روز را بدست مى آوريم .

راقم در سنواتى كه تقويم ساليانه استخراج مى كرده , مطابق دستور فوق و ضابطه ياد شده نصف النهار بعرض تهران را كه له ما لح شمالى است , و نهار اطول آن دعه كه قد ولثه زمانى است , در تمام دوره سال شمسى حساب كرده است و در اين جدول ذيل كه نموده مى شود گردآورده است . جدول اول تعديل نهار عرض له ما لح , مبتدا از درجه فلكى تا ثالثه فلكى است , و دو جدول ديگر اجزاى