دروس هيئت و ديگر رشته هاي رياضي - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ٦٩١ - تحصيل سمت قبله آفاق از طريق اخراج عمود بر خط نصف النهار

اى واى مر آدم هوس را *** دل داده كام سگ مگس را

سلام دادار دو عالم مر راهروى سوى كمال و محصل علم را كه مسعود و محمود هر دو سرا مى گردد .

اى محصل علوم و اى همكار مكرم هركس علم را گرامى مى دارد دگر امور را و همه احوال و اطوار را معد در راه او مى دارد , و هر كه درد دارد آه سرد و سر و صدا و داد دارد و دوا گردآورد كه سالم گردد . و هر مسعودى كه سر والائى و سرورى دارد در راه معلم كمال سعى كامل دارد . در هر حال كلام محرر سطور را در دل دار كه محرومى محال و هركس حصه اى معلوم دارد . هركس در درسم همراهى و همگامى دارد كلامم را همواره و همواره در سمع سر روح كما هو مسموع دارد كه ملك و مال اهل گل را , و علم و كمال اهل دل را . الله گوى و در راه علم و عمل سعى دار و السلام .

مر همدم كردگار عالم *** كى هول و هراس دارد وهم

هر دل كه ولاى وصل دارد *** همواره هواى اصل دارد

موسى كه هواى طور دارد *** كى دل سر وصل حور دارد

رو سوى علم محمود و معهود رصدى آورم و دروس دگر را در حماى حول و مدد و كمك اسم هادى الهى - علاملكه - ارائه و ادامه دهم :

طرق تحصيل سمت قبله بلاد را از دائره هنديه بخوبى فرا گرفته ايم . اكنون در اين درس مى خواهيم به طريقى ديگر از اخراج عمود بر خط نصف النهار و تجزيه آن به أجزاى صغار متساوى سمت قبله آفاق را بدست آوريم .

مرحوم ملا مظفر جنابذى ( گونابادى ) را رساله اى در استخراج خط نصف النهار و معرفت سمت قبله است كه در درس سى و نهم از آن نام برده ايم , باب سوم آن حاوى دو فصل در بيان اين طريق بدين عبارت است كه فرموده است :

باب سيم در معرفت سمت قبله بطريق اخراج عمود :

خط نصف نهار را كه بر سطح موزون مخرج باشد به اجزاى صغار متساويه تقسيم