دروس هيئت و ديگر رشته هاي رياضي - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ٧٤٠ - رساله( كل فى فلك يسبحون) در بيان فلك

جالبتر اين كه فلك نصف النهار كه دائره نصف النهار است در روايت تعبير به ( حلقه) شده است كه هرگاه شمس در آن حلقه داخل شود هنگام زوال اوست كه ظهر آن افق فرارسيده است يعنى اول زوال ظهر است , چه تعبير شريف و شگفت و شيرين و دلنشين . حديث چهارم باب اوقات صلوات خمس از كتاب مستدرك وسائل بالاسناد عن الامام الحسين بن الامام على بن أبى طالب - عليهم السلام - قال :

([ جاء نفر من اليهود الى رسول الله - صلى الله عليه و آله و سلم - إلى قوله : ( قال النبى : إن الشمس عند الزوال لها حلقة تدخل فيها فاذا دخلت فيها زالت الشمس) . . . .

( مستدرك الوسائل ج ١ - ط ١ رحلى - ص ١٨٨ )

در پيرامون اين حديث قال و قيل شده است كه چگونه آفتاب بدان بزرگى در حلقه اى داخل مى شود , و خود اين حلقه چه گونه حلقه ايست ؟ ! و به همين سبب استبعاد در صحت اسناد حديث , تفوه به تأمل و ترديد شده است . و لكن جاى هيچگونه دغدغه نيست , چه اين كه مراد از حلقه ياد شده دائره نصف النهار است كه در روايت از آن تعبير به فلك نصف النهار نيز شده است , چنان كه در كتاب غارات باسنادش از اصبغ بن نباته روايت شده است كه قال عليه السلام :

( وقت صلوة الظهر اذا كان القيظ حين يكون ظلك مثلك , و اذا كان الشتاء حين تزول الشمس من الفلك , و ذلك حين تكون على حاجبك الأيمن . . . )

( الغارات - ط ١ - ج ٢ ص ٥٠٢ و مستدرك الوسائل ج ١ - ط ١ رحلى - ص ١٨٧ )

و نيز فلك به مجموع هيئت عالم جسمانى به نسبت با ما اطلاق شده است . و مفاد حديث امام ابوالحسن الرضا عليه السلام است :

( علمت أن لهذا البنيان بانيا فأقررت به مع ما أرى من دوران الفلك بقدرته . . . )

( اصول الكافى - ج ١ معرب - ص ٦٢ )

و اين هيأت مجموع عالم جسمانى را كره عالم جسمانى نيز گويند . و از ارباب لوح و قلم به نظم و نثر از آن تعبير به خيمه و كله و خيمه افلاك و خيمه معلق و خيمه نيلگون و خيمه پيروزه گون و خيمه فيروزه تعبير به تشبيه شده است و