د - اگر بلد شمالى باشد و طول شرقى آن بيش از طول مكه باشد و لكن عرض آن كمتر از عرض مكه باشد , مكه در شمال غربى بلد مفروض واقع است . پس در اينصورت از دو نقطه جنوب و شمال دائره هنديه تفاوت مابين الطولين به سوى مغرب مى شماريم , و از دو نقطه مشرق و مغرب دائره بقدر تفاوت مابين العرضين به سوى شمال و عمل را به دستور مذكور خاتمه مى دهيم .

هـ - اگر بلد شمالى باشد و طول شرقى آن از طول مكه كمتر , و لكن عرض آن از عرض مكه بيشتر باشد , در اين فرض مكه در جانب جنوب شرقى بلد واقع است . در اين صورت از دو نقطه جنوب و شمال دائره بقدر تفاوت مابين الطولين به سوى مشرق مى شماريم , و از دو نقطه مشرق و مغرب دائره به قدر تفاوت مابين العرضين به سوى جنوب و عمل را تمام مى كنيم .

و - اگر بلد شمالى باشد و عديم الطول مانند گرنويچ و ديگر آفاق شمالى كه با آن در سطح يك دائره نصف النهارند , در اين صورت طول مكه را به منزله مابين الطولين بايد گرفت , و تفاوت مابين العرضين را نيز أخذ بايد كرد , و عمل را انجام بايد داد . پس اگر عرض بلد كمتر از عرض مكه است مكه در جهت شمال شرقى بلد مفروض واقع است مانند وجه سوم , و اگر عرض بلد بيشتر از عرض مكه است , مكه در جانب جنوب شرقى بلد واقع است چون وجه پنجم .

مثال : ( ش ٨٨ ) بلد مفروض گرنويچ كه مرصد لندن و مبدأ طول است . عرض شمالى آن ٥١ درجه و ٢٨ دقيقه پس تفاوت مابين العرضين ٣٠ درجه و ٣١ دقيقه است . از دو نقطه جنوب و شمال دائره به قدر طول مكه يعنى ٣٩ درجه و ٥٠ دقيقه كه به منزله مابين الطولين است به سوى مشرق ميشماريم و خط طول را كه - ا ب - است رسم مى كنيم , و از دو نقطه مشرق و مغرب دائره بسوى جنوب بقدر مابين العرضين مى شماريم و خط عرضى را رسم مى كنيم كه در نتيجه ط ى - خط سمت قبله گرنويچ است .

ز - اگر بلد شمالى باشد و طول آن غربى , خواه مساوى طول مكه باشد , و خواه كمتر از آن , و خواه بيشتر از آن , به هر تقدير طول غربى بلد را با طول مكه جمع بايد كرد , پس به قدر مجموع طولين از دو نقطه جنوب و شمال دائره به سوى مشرق